21.04.2010 / 18:19

Беларускі пашпарт ды лацінка 17

НН дзеліцца жыццёвым досведам, як пазбегнуць памылак пры напісанні імя і прозвішча лацінкай пры змене ці атрыманні пашпарта.

НН дзеліцца жыццёвым досведам, як пазбегнуць памылак пры напісанні імя і прозвішча лацінкай пры змене ці атрыманні пашпарта.

Кожны з нас у пэўны момант сутыкаецца з неабходнасцю атрымання ці замены пашпарта. Адной з праблем, з якой пры гэтым можа сутыкнуцца любы грамадзянін Беларусі, з’яўляецца няправільнае напісанне ягоных імя і прозвішча лацінкай.

«Якіх толькі варыянтаў пры гэтым не ўзнікае! Перакладаюць на лацінку імёны ды прозвішчы з беларускай ці расійскай мовы, на ангельскі, французскі, польскі ці няведама які капыл, прычым імя можа быць перакладзена з беларускага напісання, а прозвішча — з расійскага», — піша чытач «Нашай Нівы» U.L.

Як вядома, для атрымання новага пашпарту ў пашпартным стале грамадзяніну неабходна запоўніць адмысловую анкету. Акурат у ёй трэба напісаць свае імя і прозвішча лацінкай.

Каб пры гэтым пазбегнуць памылак, якія могуць пасля «перацячы» на старонкі новага дакумента, наш чытач раіць паслугоўвацца «Інструкцыяй па транслітарацыі геаграфічных назваў Рэспублікі Беларусь літарамі лацінскага алфавіта».
На сёння гэта адзіны дакумент, які рэгламентуе транслітарацыю імёнаў асабовых на лацінку, сфера дзеяння яго агульнаабавязковая. Чым інструкцыя можа дапамагчы пры афармленні пашпарту?
У якасці дадатку да інструкцыі была распрацаваная «Табліца транслітарацыі літар беларускага алфавіта літарамі лацініцы». З яе дапамогай і можна разабрацца, якім чынам перадаць на пісьме тую ці іншую літару ў вашым прозвішчы лацінскім алфавітам.

U.L. звяртаецца таксама з пытаннем да тых, чые імёны ўтрымліваюць лацінскія сімвалы з «гачкамі» (ч, ш, ў — č, š, ū): ці здолеў хто атрымаць пашпарт з сапраўднаю лацінкаю ў такіх варунках? Ён прапаноўвае дзяліцца досведам, і не толькі ў сферы атрымання пашпартоў, а таксама прапануе сваю дапамогу ў транслітарацыі ўсім ахвочым (электронны адрас чытача ёсць у рэдакцыі).

Для тых, хто зацікавіўся лацінкай у большай ступені, чым толькі дзеля запаўнення пашпартнай анкеты, можна параіць сайт Łacinka.org, а таксама адмысловы раздзел беларускай электроннай бібліятэкі «Беларуская палічка».

СП

0
navicki / Адказаць
21.04.2010 / 20:21
У 2007 годзе мне было тройчы адмоўлена ў напісаньні майго прозьвішча ў пашпарце беларускай лацінкаю ў дзьвох варыянтох: з "гачкамі" і бязь тых. У дзьвох пісьмовых адказох утрымлівалася спасылка на паст. Саўміна РБ ад 14.07.93. №463( у рэд. паст. Саўміна РБ ад 14.12.05. №1444) і паст. Кабміна РБ ад 20.11.95. №631 у частцы "у радкох "Прозьвішча" і "Імя" запісваецца прозьвішча і імя гаспадара пашпарта ПА-АНГЕЛЬСКУ". У рэшце рэшт яны зрабілі памылку ў напісаньні майго прозьвішча па-беларуску нават кірыліцаю і ў мяне дасюль несапраўдны пашпарт. Усе дакумэнты і пісьмовыя адказы я маю ў арыгінале.
0
Dzjadulja / Адказаць
21.04.2010 / 20:35
Як назіраю, праблема цьмяная, з прычыны неадназначных трактовак. Ёсьць блытаніна, падмена паняткаў. Адная справа, калі гаворка йдзе пра графічную сістэму пісьмовага адлюстраваньня Беларускае мовы (капіеўка (кірыліца), беларуская лацінка). У беларускае лацінкі ёсьць пэўныя традыцыі (якія можна й варта абмяркоўваць). “Беларуска-лацінкавы” тэкст і чытаецца па правілах “беларускае лацінкі”. Іншая рэч — калі справа тычыцца, да прыкладу, пашпартоў. Трэба разумець, што да сучасных пашпартаў грамадзянаў Рэспублікі Беларусь беларуская лацінка аніякага дачыненьня ня мае. Мовы, якія ўжытыя ў пашпарту, — тры: Беларуская, Маскальская (Расейская) і Ангельская. Пры тым, Беларуская мова выкарыстоўваецца менавіта ў капіеўскай графіцы, якая сёньня ў Беларусі ёсьць de facto афицыйнаю. (Ці дазваляецца беларускамоўныя запісы ў пашпарту рабіць беларуска-лацінкаваю графікаю — такія выпадкі мне невядомыя.) Дык вось, “лацінскімі літарамі” робяцца запісы толькі менавіта АНГЕЛЬСКАЮ моваю, і “лаціна-літарная” форма нашага імя ёсьць насамрэч ангельскамоўнаю формаю. То бок, задача палягае на тым, каб гэтая ангельскамоўная форма нашага імя (прозьвішча) забясьпечвала пры ягоным прачытаньні паангельску (!) (у ангельскае пісьмовае традыцыі) вымаўленьне, гучаньне як бліжэй да першаўзору, да беларускага. Калі беларускія імёны спрабуюць “транслітараваць” літара-ў-літару, гэта спрычыняецца да таго, што ў шэрагу выпадкаў атрыманая “лаціна-літарнае” (ангельскамоўнае !) імя паангельску будзе чытацца перакрыўлена. Мяркую, што форма імя для ангельскамоўнае частцы пашпартоў мусіць стварацца на грунце правілаў прачытаньня ангельскамоўнага тэкста, з мэтаю захаваньня беларускага гучаньня (вымаўленьня).
0
Максім Нэафіт Буйніцкі / Адказаць
21.04.2010 / 22:13
Як я мяняў пашпарт, дык напісаў адпаведную заяву, накшталт "Прашу правесьці транслітэрацыю згодна міжнародных нормаў..."(датычна і расейскага напісаньня), і дадаў свае варыянты, лацінкай - Maxim Neafit Bujnicki(X пакінуў традыцыйны, што ідзе яшчэ з лаціны, абыйшлося бяз гачкаў), расейскай - Максим Нэафит Буйницки. І калі лацінка прайшла(!), дык па-расейску, хаця і напісалі правільна імёны, дык усё роўна прычапілі да прозьвішча -Й. Аўжэж, тэма заслугоўвае на нацыянальную кампанію "Напішыся!" :)
Паказаць усе каментары/ 17 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру