Закон Божы ў школах патрэбны

Выкладанне «Асноваў праваслаўнай культуры» будзе карысным, хоць і не ідэальным. Піша Маргарыта Тарайковіч.

На сайце БХД www.bchd.info у традыцыйнай рубрыцы «Двубой» распачалася дыскусія на тэму «Закон Божы ці агульначалавечая мараль?» Тэма плённая і актуальная. Але такая пастаноўка пытання паказвае, што часам за дзвюма магчымымі рашэннямі праблемы мы не бачым іншых варыянтаў.

Закон Божы ў школах патрэбны

З’яўляючыся практыкуючай праваслаўнай хрысціянкай, я лічу неабходным, каб людзі ў нашай краіне з дзяцінства ведалі асновы хрысціянскай веры. Гэта патрэбна не толькі з мэтамі маральнымі, але і з мэтамі культурна-асветніцкімі. Рэлігія ва ўсе эпохі займала важнае месца ў жыцці людзей, у жыцці народаў і сацыяльных груп. Непісьменнасць у рэлігіязнаўстве ёсць, такім чынам, непісьменнасцю ў вельмі важнай сферы чалавечага жыцця. Для адукаванага чалавека такое недапушчальна.

Болей за тое, недасведчанасць тут можа стацца сапраўды небяспечнай, калі ў жыцці чалавека пачнецца прыход да веры, бо памылкі могуць прывесці і да прыходу ў таталітарную секту, і да псіхічнага нездароўя, і да падпадання пад уплыў людзей, якія прэтэндуюць на ролю дасведчаных духоўных настаўнікаў але не з’яўляюцца такімі, і нават да духоўна-псіхічных ілюзій, якія памылкова ўважаюцца за містычныя бачанні і адкрыцці…

Але

выкладанне Закону Божага не ёсць адзіным варыянтам вырашэння праблемы рэлігійнага лікбезу.

Па-першае, Закон Божы змяшчае імператывы, абавязковыя ў жыцці хрысціяніна. Наколькі гэта прымальна ў сітуацыі, калі не ўсе дзеці растуць у сем’ях вернікаў? З аднаго боку, добра, калі яны атрымаюць пэўныя веды і маральныя ўстаноўкі; з другога, ці не будуць для іх рэлігійныя патрабаванні заўчаснымі?

Па-другое, Закон Божы — гэта сістэма, якая выкладаецца ў межах вучэння нейкай адной канфесіі. Для дзяцей, у якіх бацькі — пратэстанты, змест каталіцкага ці праваслаўнага падручніка можа разыходзіцца з іх уласным рэлігійным досведам. А стварыць тут нешта супольнае не ўяўляецца магчымым, бо ў веравучэнні розных канфесій палажэнні могуць не толькі разыходзіцца, але і быць узаемавыключальнымі.

Так,

хрысціяне розных канфесій істотна разыходзяцца ў багаслоўскіх поглядах, але выяўляюць больш блізкасці ў маральна-этычнай сферы.
Але якой бы значнай часткай рэлігійнага жыцця ні была этыка —
рэлігію нельга зводзіць да этыкі!
Узяць з рэлігіі толькі этычныя аспекты — тое ж самае, што ўзяць з матэматыкі толькі алгебру, ці з гісторыі — толькі эканоміку ці палітыку. Гэта будзе звужэнне.

Але

акрамя «Закону Божага», ёсць такое вырашэнне праблемы, як выкладанне асноваў рэлігійнай культуры. У расійскім варыянце гэта прадмет «Асновы праваслаўнай (мусульманскай) культуры».

Гэты прадмет — культуралагічны. Рэлігія выкладаецца ў культуралагічным аспекце. Вынікам паспяховага засваення прадмету з’яўляецца не ўцаркоўленасць (хаця гэта і магчыма — верагодна, не адразу, а значна пазней), а грунтоўныя веды ў галіне рэлігіязнаўства, разуменне асноваў веравучэння і ўнутранай логікі рэлігійнай сістэмы. Менавіта таму прадмет не можа парушаць правы людзей на свабоду веравызнання.

Спадар Я. Якавенка ў «Двубоі» сцвяржае, што рэлігія ў школе непатрэбная, бо звесткі аб рэлігіі можна атрымаць, напрыклад, з падручнікаў па гісторыі…

Так, шаноўны апанент, я згодная, што мноства людзей у нашай краіне знаёміцца з асновамі сусветных рэлігій па звестках з падручнікаў па гісторыі. А таксама па ўрыўкавых звестках з многіх іншых крыніц, якія непасрэдна не датычаць рэлігіі і да таго ж могуць змяшчаць мноства міфаў. Таму потым самыя разумныя, адукаваныя людзі, — напрыклад, выкладчыкі ўніверсітэтаў, — выяўляюць грунтоўную неабазнанасць і пачынаюць трансляваць міфы. І калі над неабазнанасцю ў іншых прадметах (напрыклад, у мастацтве) адукаваныя людзі пасмейваюцца, то пасажы кшталту таго што «святыя айцы на саборы спрачаліся, ці з’яўляецца жанчына чалавекам», што нібыта ў хрысціянстве блізкасць мужа і жонкі лічыцца грахом, — смеху не выклікаюць. І людзі прымаюць міфы за чыстую манету і распаўсюджваюць іх далей…

Рэлігіязнаўства ў школе, безумоўна, мае і місіянерскае значэнне. Але гэтая місія — не навязванне, а проста веды. Інфармацыя. Каб зрабіць свой выбар, трэба мець інфармацыю. У «Матрыцы» гучыць такая фраза: «Самае страшнае — гэта зрабіць выбар, калі не ведаў, з чаго выбіраў». Магчыма, менавіта гэта адбываецца з маладымі людзьмі, якія захапляюцца неаязычніцтвам праз тое, што наслухаліся прапаганды пра «рэлігію рабоў».

Крытычнаму мысленню перашкаджаюць менавіта міфы, адсутнасць дакладнай інфармацыі, а не веды пра тое, у што вераць хрысціяне ці мусульмане.

Падаецца,

для нашай краіны найбольш пасаваў бы прадмет, які дае веды пра вучэнне асноўных хрысціянскіх канфесій з дэманстрацыяй як агульнага ў іх, так і істотных адрозненняў. Але выкладанне «Асноваў праваслаўнай культуры» таксама будзе карысным —
важна зразумець унутраную логіку хаця б аднаго веравызнання, тады будзе лягчэй зразумець і іншыя. Пры гэтым ў беларускім кантэксце важна, каб рэлігія выкладалася з элементамі параўнальнага багаслоўя: праваслаўная вера і культура супастаўляецца ў сваіх аспектах з каталіцкай і з пратэстанцкай, а таксама, мажліва, другіх рэлігій.

* * *

Маргарыта Тарайковіч — педагог.

Маргарыта Тарайковіч

Наша Ніва / NN.BY – незалежная газета. Яна існуе на ахвяраванні і грошы з продажаў. Таму яна адлюстроўвае інтарэсы беларускага грамадства, а не дзяржавы. Наша Ніва была заснаваная ў 1906, адноўленая ў 1991.
Ахвяраваць грошы на НН праз WebMoney
Ваша імя (неабавязкова):
Сума (WMB):
Глыбоцкі Воўк напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 11:15
Вось яшчэ адзін добры тэкст па тэме: Кс. Андрэй Рылка. Школа паміж атэізмам і рэлігіяй: http://www.westki.info/blogs/10117/ks-andrej-rylka-skola-pam%D1%96z-ate%D1%96zmam-%D1%96-rel%D1%96h%D1%96iaj А таксама раздзел, прысвечаны тэме рэлігійнай адукацыі, на "Вестках": http://www.westki.info/rubryka/rel%D1%96h%D1%96jnaiaadukacyia
Кнехт напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 11:49
1.З’яўляючыся практыкуючай праваслаўнай хрысціянкай, я лічу неабходным, каб людзі ў нашай краіне з дзяцінства ведалі асновы хрысціянскай веры. ================= 2.З'яўляючыся выхаванцам савецкай школы атэізму, лічу, што веданне дзецьмі асноў хрысціянскай рэлігіі пажаданае, але не абавязковае.
Янка Багаслоў напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 12:17
Курс патрэбны, але хутчэй "Закон Божы" ці "Асновы хрысьціянства", а найлепей - курс пра ўсе аўрамічныя рэлігіі. Каб людзі троху разумелі, як іўдаізм звязаны з хрысьціянствам і з ісламам, каб дзеці (зь якіх вырастуць дарослыя) ня думалі, што ўсе мусульмане - тэрарысты і да т.п. рэчы... На гэтую тэму бачыў анекдот (лянота перакладаць з расейскай): Довелось одному человеку посетить рай и ад. Подошел он сначала к воротам рая, и там его встретил привратник. - А скажи-ка мне, друг любезный, есть ли в раю пятидесятники? - поинтересовался человек. - Нет, прозвучал ответ, я не встречал здесь таких. Здесь только люди, верующие в Иисуса Христа, всецело отдавшие Ему свою жизнь. Больше здесь никого нет. - Ну хорошо, согласился человек, тогда наверно там есть харизматы? - Нет, сказал привратник, не знаю таких, знаю только людей, преданных Богу до самой смерти. - Интересно, не унимался человек, ну а как насчет православных, мусульман, кришнаитов, католиков и т.д. Но и на этот вопрос был тот же ответ. В задумчивости человек и не заметил, как оказался у врат ада. Там тоже его встретил привратник, в черном одеянии, со зловещей ухмылкой. - Скажи мне, есть ли этими вратами пятидесятники? - был первый вопрос - А то как же, услышал он в ответ, имеются. Неприятный холодок пробежал по спине, но он все-таки задал следующий вопрос: - Скажи, а есть ли там харизматы? - Да сколько угодно! - ухмыльнулся привратник. - А как насчет православных, католиков, мусульман? При этих словах привратник расхохотался и прорычал в ответ: - Да им вообще тут нет числа!
Ягор напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 12:17
выкладанне рэлігіі ў школе - траянскі конь для цэлага шэрагу злаўжыванняў. І вакол шмат людзей, якія гэтымі магчымасцямі для злаўжыванняў скарыстаюцца. думаеце будзе на карысць? падумайце яшчэ раз, бо на справе атрымаецца "як заўжды". што да тэзаў сп. Маргарыты, то яны вельмі непаслядоўныя і супярэчлівыя.
Уладзімір напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 13:05
А чаму праваслаўная культура? Беларусь наогул атэістычная краіна, усяго 27% насельніцтва лічаць, што рэлігія значна ўплывае на іх жыццё, а проста веруючых няма і 50%. Я быў бы выключна "за", калі б ўвялі курс, які расказвае пра ўсе найбуйнейшыя рэлігіі, вось гэта было б вельмі карысна. А засіраць мазгі дзецям, якія яшчэ не здольныя зрабіць свой выбар, забаронена Канстытуцыяй.
Шмайсер напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 13:11
Являясь сатанистом, считаю, что детям надо прививать трезвый взггляд на все религии, чтобы сами могли выбрать, куда идти.
q напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 13:40
Богу -- богово, кесарю -- кесарево... Если кто-то хочет углубленно изучить ту или иную религию, пусть идёт в соответствующую церковь, а не навязывает это всем.
mitrander напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 14:25
Канстытуцыяй Рб забаронена навязываць адзіны погляд усяму грамадзтву. Статья 33. Каждому гарантируется свобода мнений, убеждений и их свободное выражение. Никто не может быть принужден к выражению своих убеждений или отказу от них. Статья 31. Каждый имеет право самостоятельно определять свое отношение к религии, единолично или совместно с другими исповедовать любую религию или не исповедовать никакой, выражать и распространять убеждения, связанные с отношением к религии. Таму лічу, што навязаны свецкі, атэістычны погляд супярэчыць канстытуцыі, як адзіны існуючы ў сістэме адукацыі. Прадмет з'яўляеца факультатыўным і свабодным да абірання бацькамі. Далей, згодна канстытуцыі : Статья 16. ... Взаимоотношения государства и религиозных организаций регулируются законом с учетом их влияния на формирование духовных, культурных и государственных традиций белорусского народа. З гэтай часткі, калі паразважаць можна вынесці, што праваслаўная, каталіцкая і ў меншай ступені пратэстанцкая канфесіі вызначылі і вызначаюць ход духоўнага развіця нашага народа, і ў поўнай меры з'яўляюца традыцыйны для яго. Чаго не скажаш пра будызм, мусульманства і іудаізм, працэнт вернікаў якіх у Беларусі мізэрны. З гэтага вынікае, што выкладанне падставаў праваслаўнай культуры не супярэчыць канстытуцыі РБ і яе законам і не уціскае інтарэсы іншых веравызнанняў.
asar напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 15:45
ВЕРА... Самая Вялікая. З нараджэння да Маці. Да тых, каму ты жаданы - да Бацькі. Да тых, хто табе рады і гатовы дапамагчы вырасці - да родных і суседзей. СВЯТАЯ ВЕРА АД РОДУ НАШАГА ПРАЗ УСЕ ЖЫЦЦЕ ДА СМЕРЦІ - НЕ ЗГУБІЦЬ. Вера дапамагае вырасці, на Ведах мы будуем свае жыцце і разуменне старэйшых, як Вяршыня парадку, ЕСЦЬ БУДУЧАЕ РОДУ НАШАГА. ================================================================= Закон Божы ў школах ?... У нашым Доме Беларусі патрэбен Закон Божы як Закон Еднасці. Хто ставіць пытанне, той трэба каб ясна ўсведамляў - ПРЫ ЯКІХ УМОВАХ, З ЯКІХ ПАЗІЦЫЙ, ДА ЯКОГА ВЫНІКУ...
Постъ напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 16:16
нібыта ў хрысціянстве блізкасць мужа і жонкі лічыцца грахом, — смеху не выклікаюць. І людзі прымаюць міфы за чыстую манету і распаўсюджваюць іх далей… ++++++++++++++++++++ Гэта не миф, у часы пастоу палавыя адносины мужа и жонки з'яуляюцца парушэннем поста, грэхоуным, запытайце любога праваслаунага светара. У школе трэба вучыць, каб потым не грашыли, а кали зграшаць, каб шли у Праваслауную царкву за адпушчэннем грахоу.
Банiфацый напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 16:57
Ребята, ни в коем случае! Беларусь страна светская. Хотите знать историю религии и закон божий- милости просим на факультатив. Дети есть материя нежная, а такие вещи как правило, преподают люди убогие и неполноценные и мне бы лично не хотелось их видеть рядом с детьми. Фа-куль-та-тив-но! Иначе пойдёт деление детей на атеистов, православных, католиков и т.д.
alex напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 21:47
На 100 % згодны з аутарам артыкула.
вожык напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 22:39
адкажам на iхны курс закона божага у сярэдняй школе курсам атэiзму у iхных нядзельных школах! дзякуй богу, што беларусы массава зусiм далёкiя ад рэлiгii людзi.
zerg напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 23:23
Банiфацый, вожык , чытайце каментар mitrander -a
kazacnik напiсаў(ла) 22 верасня 2010 у 23:42
Лепш больш гадзін вылучыць на гісторыю ды літаратуру. Што да выхаваўчых функцый, то, перакананы, гэтыя дысцыпліны будуць мець нашмат больш карысці. Плюс знікне нагода для спрэчак. Та і давайце будзем шчырыя, шаноўныя хрысціяне: у гэтым прадмеце вы бачыце магчымасць пашырэння хрысціянства. Так што не трэба тут...
Danik напiсаў(ла) 23 верасня 2010 у 1:38
"Як прадстаўнік народна-хрысьціянскай пазыцыі ў палітыцы мушу паўтарыць некаторыя азы, пацьверджаныя практыкай: самае безадказнае дзеяньне – гэта пускаць клерыкалаў у палітыку і сьвятароў у дзяржаўную школу. Вынік будзе адваротны і праблем не абярэшся. Нельга блытаць розныя рэчы. (Між іншым, у парадку дэгрэсіі, хоць да тэмы і не адносіцца: самая задушлівая дыктатура – гэта тэакратыя)." Зянон Пазьняк. Наша школа. http://www.svaboda.org/content/transcript/2160151.html
Марыля напiсаў(ла) 23 верасня 2010 у 2:37
навошта прыбралі прадмет "Сусветная мастацкая культура", у рамках якой мажліва было знаёміцца з рознымі веравызваннямі? У нас ва ўніверсітэце таксама зараз такі прадмет выкладаецца (рэлігіязнаўства) : спачатку я думала,што гэта навязванне будзе, а цяпер разумею - шыкоўны агляд рэлігій свету без паглыблення (на жаль ці наадварот?!)..залежыць,канешне,шмат ад выкладчыка, але я б свайго дзіцёнка не пускала на такія заняткі - патлумачыла б дома пра ўсё і як..
alex напiсаў(ла) 23 верасня 2010 у 11:25
марыля,вы усе так добра ведаеце.тады тлумачце усе прадметы дома.
R2D2 напiсаў(ла) 23 верасня 2010 у 17:04
У адказ на увядзенне ў свецкіх школах асноваў праваслаўнай ідэялогіі патрабуем увесці ў нядзельных царкоўных школах асноваў атэізму. Напрыканцы гэта выглядае як мусульмане прасілі у Беніта Мусаліні дазволу пабудаваць мечэць у Рыме. Добра, будуйце, але апасля каталіцкага сабору ў Мекке. Чытайце канстытуцыю РБ і УК. Выкладаць асновы педафіліі, нянавісці да іншаверцаў, кровазмяшэння і г.д. у школах?
Флам? напiсаў(ла) 23 верасня 2010 у 17:42
Закон Божы ў школах патрэбны..... Каму?
Флам? напiсаў(ла) 23 верасня 2010 у 19:17
З’яўляючыся практыкуючай праваслаўнай хрысціянкай Што гэта такое? Практыкуючай?
вожык напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 0:19
-цi сапрауды веручыя хрысцiяне дабрэйшыя чым атэiсты? -як нiкога на вагнi не паляць, то, натуральна, што так!
dzjadulja напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 3:17
Маргарыта Тарайковіч: «важна зразумець унутраную логіку хаця б аднаго веравызнання» ---> Гм... Што-ж, то трэба пачаць ад самага старажытнага. Давайце пачынаць з разуменьня логікі БУДЫЗМУ. ;-)
Марыля напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 3:35
алекс,я не пра ўсе прадметы..
Янка Багаслоў напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 6:41
Людзі, вы хоць спрабавалі Біблію пачытаць, ці Кур'Ан? Вы ж ня ведаеце, пра што гаворыце. Блытаеце людзей, якія называюць сябе хрысьціянамі ці мусульманамі ці юдаістамі, а робяць гідоты - дык пра іх сказана "праўду кажу табе - яны ўжо атрымліваюць сваё". Фразу "Богу - Богава, кесару - кесарава" чулі ад людзей - і тупа не пацікавіліся кантэкстам, бо гаворка ідзе пра клопат пра душу (то бок выкананьне запаведзяў) як першасны, а не пра тое, каб дзяліць сьвет на сэкулярны ды рэлігійны. Сумна, таварышы...
asar напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 10:42
Тым, хто перакананы, што Закон Божы патрэбен у школе. . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...Пытанні Вам - якую ролю ў жыцці дзяцей і дарослых выконваюць: --- па сеняшняму часу - Дзед Мароз і Снягурка, --- у прошлым часе - дамавік, лесавік, палявік, вадзянік і г.д. +++++ ...Чаму малечу, якая толькі пачынае разумець сказанае, карысна знаеміць з дамавіком а не з Законам Божым ? ---------------------------------------------------------------- ...ЛЮДЗІ - ВЫ ГЭТА РАЗУМЕЕЦЕ ???
ЯНКА /дзякуй Богу, не багаслоў/ напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 10:48
. 2 Янка Багаслоў : ------------------------ Прабачце, Вы самі хоць чыталі Біблію? Уважліва чыталі? І мусяце пасьля гэтага насаджаць яе дзеткам, як кнігу Дабрыні й Чысьціні??? А зло, якім капанічыць гэна кніга (гл.зноску *), падман пра Тройцу, раздзьмутая да брыдоты веліч Хрыста, запужваньне жахліўкамі ўкрыжаваньня, што разьвешаныя ў касьцёлах, прыніжэньне праз вымальваньні раю, здароўя й дабротаў у Бога (бо ён жа – напышлівы! І без укленчаньня не паблажыць чалавечых жадаў) – як вы зьбіраецеся захінуць дзетак ад усяго гэтага??? З таго, надрукаванага ў "Секрэтных ісьледаваніях", артыкулу бачна: Біблія ня толькі апісвае, але ў пэўным сэньсі не выкрывае й апраўдвае Зло. А калі заўтра сатаністы парупяцца ўвесьці свой прадмет у беларускіх школках?! Столькі ісьцінныя хрысьціяне папалілі жыўцом (!), што невядома яшчэ ў каго зла болей... І ня трэба тутака прыкрывацца фігОвым лісточкам "дзікага" сярэднявечча! Бо айцы вашае царквы й у дваццатым стагоддзі дабраславілі людабоеў і празь іх – жудасныя пастаўленыя на плынь забойствы мірных жыхароў (гл.фоты **). Ды дай волю пэўным з вас – вы й сяньня пачнеце паліць, страляць, рэзаць, катаваць, і пры гэтым будзеце скаланаць паветра крыжом і гэнай кніжыцай! Адсюль выснова: нельга ў несфармаваныя дзіцячыя галоўкі ўклюбіваць "сатанізм". Нават, калі ён загорнуты ў самую вясёленькую фольгу. Калі ласка, у вас ё розныя (якія ўвесь час сварыцца празь Біблію) царквы, пры іх працуюць Нядзельныя школы. Каму карціць – сьцяжына пратаптаная, а да ўсіх дзетак ня суньце вашыя акрываўленыя рукі!!! ____________________ * http://secret-r.net/publish.php?p=99 ** http://a-theism.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1498&Itemid=84
alex напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 11:08
дзядуля у нас вельмi шмат будыстау?
Юра напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 12:18
> Што гэта такое? Практыкуючай? Гэта значыць, што яна ходзіць у царкву на рэгулярнай аснове. Многія праваслаўныя жыхары нашай краіны ўспамінаюць пра тое, што яны праваслаўныя толькі калі патрэбны повад напіцца на Каляды ці Пасху.
Янка Багаслоў напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 12:30
2 ЯНКА: Даруйце, але я казаў пра Біблію і Кур'Ан, а не пра артыкулы, напісаныя пра тое, што напісана ў гэтых кнігах. Паспрабуйце прачытаць і зразумець САМАСТОЙНА. А "дзіцячыя галоўкі" ня трэба нічым забіваць - няхай бы іх хоць бацькі ці школа вучылі "любіць бліжняга". Зараз большасьць дзетак умеюць баяцца бліжняга, які мацней, ненавідзець слабога, а за багоў маюць тупарылую папсу. Мо' збудуеце Дзяржаву, Якая Іх Навучыць Быць Лепшымі? Прыдумаеце іншыя запаведзі? Але досыць, усёроўна дарэмна.
alex напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 13:29
секретные исследования - крута.далей будзем даваць спасылкi на вожык?сайт а-теизм цiкавая крынiца ведау пра хрысцiянства!
prakuratar напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 14:43
Праблему абмяркоўваць можна, але ўводзіць выкладанне Закона Божага ці нейкіх іншых форм рэлігіязнаўства ў школу нельга (нават у форме факультатыва). Па-першае, таму, што ў нас свецкая школа, а царква аддзелена ад дзяржавы. Па-другое, таму, што наша Беларусь гістарычна шматканфесіянальная краіна. Як у такім выпадку паздзяліць вучняў у школах? Ці не прывядзе гэта да размежавання школьных і класных калектываў па рэлігійнай прыкмеце? Па-трэцяе, узнікае вельмі важнае пытанне. Наколькі дзве вядучыя ў краіне канфесіі "працуюць" сёння на ўмацаванне нашай дзяржаўнасці і незалежнасці? Ці будзе гэта спрыяць выхаванню нацыянальнага патрыятызму і нацыянальнай свядомасці ў дзяцей, падлеткаў і моладзі? Па-чацвёртае, у дэмакратычным грамадстве павінен рэальна дзейнічаць прынцып свабоды веравызнання. Ці могуць школьнікі, асабліва малодшых класаў, быць самастойнымі і свабоднымі ў гэтым пытанні? Нарэшце, паспяхова прывіваць дзецям агульначалавечыя маральныя якасці ў школе можна і іншым шляхам.
2 alex напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 16:03
Можна падумаць, што вы – згодна з камэнтамі, чалавек малапісьменны – чытаеце акадэмічныя выданьні. Чытайце тады "Весёлые картинки" – да іншага вы, відаць, яшчэ не дарасьлі!
alex напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 18:36
бачу некага добра зачапiу,калi перайшлi на асобы.падобна каментар быу трапным.
2 Алекс напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 19:15
Любіце рабіць сабе кампліменты? Дык вось разачарую вас: вы ня ведаеце нават, што такое ў кароткае і коска, і пры тым ганарыста пад..бываеце іншых. Другімі словамі, сьвіньня завітала на застольле і пачала крытыкаваць сэрвіроўку: маўляў, ей жа ня так падаюць ежу...
эканаміст напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 19:26
халера, калі ўжо пра пісьменнасьць гаворка - то 2 Алекс ня надта вылучыўся: 1) разачарую (відаць, расчарую?) 2) блытаецца клясычны правапіс з наркамаўкай 3) мо' я памыляюся, але замест "ў кароткае" ў дадзеным выпадку трэба ўжываць альбо "ў" (менавіта узятае ў двукосьсе), альбо "у кароткае" (таксама ў двукосьсі) 4) "пад..бываеце" правільна было б напісаць як "пад...ваеце", ці, яшчэ лепей, "пад'...ваеце", а найлепей увогуле не ўжываць (бо хворум жаж, а ня плот...)
Двалекс напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 21:07
ЭКАНАМІСТ пiсаў(ла) <<<< чаму я збольшага расейскамоўны? бо ў беларускай мове бракуе словаў, якія мае расейская - бруднага мата. бо з папярэднімі каментатарамі можна размаўляць толькі матам. у чым падабенства? ... Г..но беларуская талерантнасць - ці беларусы проста павыдыхалі... >>>> ========================= М-та, ды "эканаміст" наш наўпрост – "хвялёлях"! Вось так, не спадабалася адсутнасьць двухкосься, а сам ня ведае, што сказ трэба пісаць зь вялікай літары. Ды ліха зь ім, што "расчарую" – больш пасуе рас. слову "расколдую". Галоўнае, наш эканаміст – ІнтэлЕгент, у якога ад намёкаў на мат настае ціхае памяшальніцтва! Што й казаць, ісьцінны "містэр нямытая кашуля"! :-))) +++++++++++++++++++++++++ Але якім бокам тут гэта мова? Я ж меў на ўвазе зусім іншае. Тое, што чалавек пачаў ганьбіць "С.І.", Атэістычны сайт і т.п., абсалютна не пазнаёміўшыся з прадметам сваіх зьдзекаў. А чаму? Вось я і высунуў думку: з тае нагоды, што ён ня здольны да асэнсаваньня тае інфармацыі. І маркерам тут паслужылі ягоныя менавіта дзіцячыя (і гэта безь ніякага двухкосься) памылачкі. Эканаміст жа паблытаў прычыну і вынік і ўсё павярнуў у "хвілялягічны" бок... :)))
jauhen напiсаў(ла) 24 верасня 2010 у 22:29
> 1.З’яўляючыся практыкуючай праваслаўнай хрысціянкай, я лічу неабходным, каб людзі ў нашай краіне з дзяцінства ведалі асновы хрысціянскай веры. Зьяўляючыся практыкуючым і ваяўнічым атэістам, я лічу, што ўводзіць праваслаў'е ў нашай свецкай сыстэме адукацыі - тупік. Рэлігія нанесла занадта шмат шкоды нашай краіне - праваслаўныя цягнулі нас у расейшчыну, каталікі - у пальшчызну. Лепей курс "Асновы бязвер'я".
alex напiсаў(ла) 25 верасня 2010 у 2:12
Ня маю магчымасцi пiсаць у кароткае!!!граматыку ведаю слаба,а вось рэлiгiязнауства-лепш за пакрыуджанных.А калi я кажу пра слабыя крынiцы iнфы,а мне адказваюць пра коскi.....
Двалекс напiсаў(ла) 25 верасня 2010 у 12:45
Алекс: "граматыку ведаю слаба,а вось рэлiгiязнауства-лепш за пакрыуджанных.А калi я кажу пра слабыя крынiцы iнфы,а мне адказваюць пра коскi..." Паважаны Алекс, прабачце, калі Вас вельмі моцна пакрыўдзіў і пазбавіў сну! Ды паўтару і Вам: справа не ў граматыцы, што яшчэ раз даказвае ваш камэнт ад пачатку трэцяй гадзіны ночы. Паспрабуйце зразумець: тое, што для Вас у сілу вашай асьвечанасьці падаецца "слабай крыніцай інфармацыі", насамрэч не заўжды такой зьяўляецца. Вось глядзіце, нам параілі артыкул "Дабро і зло ў Бібліі". Аўтар – паважаны чалавек, які, да прыкладу, быў запрошаны ў саму АН РБ рабіць даклад на тэму "Міленіўм Літвы". Але ня гэта галоўнае, галоўнае, што ён скрупулёзна дасьледваў тое, пра што напісаў. Дык Вы спачатку хоць пачытайце, перад тым як ганьбіць! Можа тады і адпадзе жаданьне тое рабіць. :)) http://secret-r.net/publish.php?p=99 У другім выпадку прапанавалі паглядзець фотаздымкі, дзе хрысьціянскія айцы дабраславяць нацыстаў. Хай Вам сто разоў не падабаецца Атэістычны сайт, але не яго ж стваральнікі намалявалі тыя фоты. http://a-theism.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1498&Itemid=84 Посьпехаў!
alex напiсаў(ла) 26 верасня 2010 у 18:29
1.А хай чытачы nn.by ацэняць аутарытэт <секретных исследований >. 2.раю усiм наведаць атэiстычны сайт,бо там бачна дзе прауда.
Дадаць каментар (прэмадэрацыя)

Націсканьне кнопкі «Дадаць каментар» азначае згоду з рэкамендацыямі па абмеркаванні.

Спам-фільтр: падлічыце, колькі будзе...

не бачу сімвалы
Галоўнае
Дашлі сваю навіну
Загружаецца...
Усе навіны
Курсы валют
25.04 НБ РБ
USD 9970
EUR 13790
RUB 279.5
PDF-версія
25
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Гарачыя тэмы
Новая жанчына ў атачэнні Аляксандра Лукашэнкі з'явілася на людзях у часе паслання нацыянальнаму сходу ФОТЫ  52 Што гэта за яна і якія функцыі выконвае? Хто ведае, падкажыце ў каментах
© ПУП «Суродзічы». Усе правы абароненыя. Выкарыстанне матэрыялаў дазваляецца пры ўмове спасылкі (для інтэрнэт-рэсурсаў - гiперспасылкi) на «НН»
Кантакт з Рэдакцыяй: пошта: nn@nn.by; тэлефоны: +375 17 284-73-29 (тэл./факс), +375 29 613-32-32 (Velcom), +375 29 707-73-29 (МТС). Skype: nashaniva
Дызайн сайта ТО «Brama»
www.brama.by
brama.art@gmail.com
Сістэма Orphus RATING ALL.BY