Раней размаўляла па-беларуску значна лепш, у дзяцінстве, калі з татам гутарылі, калі чытала дзіцячыя кнігі на беларускай мове. Дыплом пісала па-беларуску. У час навучання ва ўніверы мне здавалася, што такім чынам я нешта сапраўды раблю для сваёй краіны. Потым зразумела, як і Алесь, што нешта змяніць можна толькі зверху. Размаўляю на беларускай мове і далей, з кожным годам усё складаней, бо ніхто больш з маіх знаёмых на ёй не размаўляе, а тыя, што размаўлялі раней - кінулі гэтую справу пасля ўніверу. Зараз я размаўляю на ёй не з патрыятычных поглядаў, а таму што мова падабаецца і не хочацца на яе забывацца. Калі просяць перайсці на расійскую мову - без праблем, як і на англійскую альбо нямецкую. Таксама вельмі прыгожыя мовы.
Беларускую мову варта ведаць, каб прынамсі пачытаць ў арыгінале Багдановіча і падобнае. Варта ведаць, каб не саромецца свайго няведання, спакойна адказваць за мяжой, што ты з Беларусі а не Расіі, і мова твая беларуская:) У замежнікаў няма негатыўнага стаўлення да нашай мовы, як у нас саміх, і мой сябар амерыканец увесь вечар рассказваў мне завучанае па-беларуску "ты мне падабаешся". А я глядзела на яго, і думала, вось чалавек, такі ўвесь шакаладны, усмешлівы, і размаўляе па-беларуску :) А мы ўсё саміх сябе саромеемся.

РУСКАЯ МОВА і ЎНУКI-АМЕРЫКАНЦЫ

Вось ужо два дні мы з дачкой абмяркоўваем яе прапанову аддаць вучыць рускай мове Нікаласа, якому чатыры гады і два месяцы, ў нядзельную школку пры рускай праваслаўнай царкве, што ў Лонг Айланде - недалёка ад Нью Ёрка і таго гарадка, дзе жыве дачка: ехаць ім туды на машыне недзе каля 30 хвілін. Чаму рускую, а не беларускую школку? А хто іх тут бачыў у Нью Ёрку? СВАБОДА некалькі (мо пару год таму) сказала пра такую з'яву пры беларускай праваслаўнай царкве ў Брукліне, дый змоўкла - бо панты яны і ў Афрыке панты.

Шчэ пару месяцаў таму, калі запісвалі Нікаласа ў музычную школу (ў іншым гарадке Лонг Айланда), то сустрэлі маладога тату-габрэя з былога СССР, сын якога навучаўся музыкай ужо другі год, дык Саша (так ён назваў сябе) вазіў сына шчэ й у Стоні Брукскі універсітэт, дзе нашы быўшыя саўкі-настаўнікі па выхадным для дзетак бацькоў з былога Саюза вялі класы рускай мовы і матэматыкі. Але дачке туды трэ было ехаць амаль гадзіну...

А шчэ ж звычайная амерыканская школка пры каталіцкай царкве, куды ўжо год ходзіць Нікалас і заняткі плаваннем...
Амаль тое ж самае у таго таты-габрэя з яго сынам, які старэйшы за майго ўнука на паўтара года, і каб не было перагрузкі Саша вырашыў спыніць платныя заняткі па рускай мове ў Стоні Бруку. Яго сын часам падыходзіў да нас і звяртаўся на ангельскай мове, нягледзячы на тое, што тата казаў і з намі, і з cынам па руску. Для Нікаласа таксама ангельская мова першая.

Негледзячы на тое, што шматгадовая нью ёркская практыка паказвае, што дзеткі бацькоў з былога саўка ўсёроўна будуць думаць і размаўляць на ангельскай мове, дачка хоча аддаць Нікаласа ў школку пры рускай царкве, ў якой аднойчы мы былі разам.

Спачатку я падыйшоў здалёка і сказаў, маўляў, твой сын каталік, а ў рускай царкве рускі дух. "А я туды хаджу і мне гэты дух не замінае," - парыравала яна. Тады я кажу, што руская суполка, мо ўжо сто лят, паступова стварала сваю царкву на свае грошы і адпаведна на іх адчыніла школку для сваіх рускіх дзетак, а твой сын напалову амерыканец, а напалову беларус, але не з якога боку не рускі. "А я ўжо пагаварыла з мужам і ён не супраць той школкі," - кажа яна. 

І вось нарэшце, я так думаю, мы з ёй падыйшлі да тэмы вялікаросаў, а я ня ведаю працягваць гэтую тэму з дачкой ці не... Бо тады прыйдзецца расказаць ёй дзве байкі, як амаль год таму на дзіцячай пляцоўцы ў Брукліне, дзе мы былі з Нікаласам, рускі хлопчык, які равеснік Сашынага сына-габрэя, у прысутнасці сваёй мамы (і я выпадкова пачуў) сказаў по-русски пренебрежительно некому своему ровеснику, что он, маўляў, нерускі дый распавесці пра сваю гісторыю, якой амаль 40 год.

Тады ў першыя армейскія часы лістапада 1972 года мы навабранцы запытвалі адзін аднаго: "А ты адкуль?" На пытанне двух рускіх хлопцаў з Кіева я адказаў: "Из Белоруссии. С Минска." - "А-а-а, ты из нацменов!" - расхохотались они, але я не зразумеў і перапытаў: "Кто это НАЦМЕНЫ?" - "Национальные меньшинства," - адказалі мне два славянскіх брата.

Вось так у 21 год я з савецкага чалавека ў імгненне стаў беларусам, і з тых армейскіх часоў ужо ніколі болей у сваім жыцці не даваў спуску старэйшаму брату па нацыянальным пытанні, негледзячы на тое, што тады ўсе два гады праслужыў адзіным салдатам з Беларусі.

"А как будет матрас по-белорусски," - запытаў аднойчы мяне салдат з Каўказа - "Не знаю," - адказаў я, бо ня ведаў сваёй мовы.

Але ведаю, што мой унук Нікалас можа сутыкнуцца ў той рускай школцы з схожай сітуацыяй, як яго дзед амаль 40 год таму ў Савецкай Арміі сутыкнуўся з нацыянальнай, і, магчыма, ўнук атрымае душэўную траўму і назаўсёды адрачэцца ад няроднага для яго русского языка.

А родныя ў Никаласа дзве мовы: беларуская і ангельская. Аб першай ён амаль нічога ня ведае, а на другой думае і размаўляе. Падрасце мо тады і даведаецца больш аб сваёй беларускай мове і аб Беларусі. І малодшы ўнук Эндрю таксама.

І гэта думка мяне надхняе на добрае пачуццё аб будучыні маіх унукаў-амерыканцаў.

Anatol Starkou напiсаў(ла)

А родныя ў Никаласа дзве мовы: беларуская і ангельская. Аб першай ён амаль нічога ня ведае, а на другой думае і размаўляе. Падрасце мо тады і даведаецца больш аб сваёй беларускай мове і аб Беларусі. І малодшы ўнук Эндрю таксама.

І гэта думка мяне надхняе на добрае пачуццё аб будучыні маіх унукаў-амерыканцаў
----------------------------------
А можа и не узникнуць жаданне даведацца, што ж гэта за мова матчына и дзедава - пакуль дзед не пачне их часцяком  называць ужо зараз па-беларуску, Микола и Андрусь. Так и застануцца проста амерыканцами.

Справядливая напiсаў(ла) 8 верасня 2012 у 17:01
А можа и не узникнуць жаданне даведацца, што ж гэта за мова матчына и дзедава - пакуль дзед не пачне их часцяком  называць ужо зараз па-беларуску, Микола и Андрусь. Так и застануцца проста амерыканцами.
----------------------------------
Дзякуй за тое што прачыталі мой нарыс.

Дзед іх заве і будзе зваць так, як унукаў хрысцілі ў касцёле.

Наконт жадання даведацца... Будзе. Ўзнікне.

У коледжы, дзе я працую пазаёміўся з настаўнікам - малады чэл гадоў 37 напалову армянін і напалову італьянец. Дык калі даведаўся, што я быў у Ерэване і Эчмеадзіне з цікавасцю слухаў аб іх і сказаў, што ў марах пабываць там і ў Італіі.

Anatol Starkou напiсаў(ла) 8 верасня 2012 у 15:33
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
           Сёння Вы стварылі нешта цікавае і шчырае. З'явілася жаданне дапамагчы Вам і Вашым унукам. 
           Таму канкрэтна пераходзім да Вашых памылак:
нядзельную - тыднёвую;
у Афрыке - у Афрыцы;
слова панты няма ў беларускай мове;
быўшыя - былыя;
па выхадным - па выхадных;
дачке - дачцы;
здалёка - здалёк;
лят(лет) - гадоў;
не з якога боку не рускі - ні з якога боку не рускі;
равеснік - аднагодак;
по-русски - па - рускі;
пренебрежительно - грэбліва;
некому - камусьці;
своему - свайму;
расхохотались - зарагаталі;
матрас па-беларуску будзе матрац;
надхняе - натхняе.
       Таксама вялікая колькасць памылак у косках. Трэба прапрацаваць правілы пастаноўкі коскі. Ёсць прапушчаныя літары і г.д.
       Вельмі добра, што Вы самі, без Гугла, спрабуеце пісаць на беларускай мове. Аднак пасля таго, як Вы напісалі тэкст, трэба падазрона расейскія словы ўставіць у гуглаўскі перакладчык. І выправіць дапушчаныя памылкі.
       Жадаю Вам усяго найлепшага!

tu Anatol Starkou
Вы вельмі мудры і сапраўдны Беларус. Я не аднойчы Вас чытаю і ўвесь час
з Вамі згодна. Мой сын, 37 год, жыве ў Брытаніі, але  сэрцам у Беларусі.
А я ў свой час вельмі задаволена, што ён там, таму што, без сумневу, у мяне была б горкая доля Маці палітвязьня. Але, на вялікі жаль, не кожнаму 
так шчасьціць, і я скланяю галаву ўсім родным, якія нясуць гэты цяжкі
крыж з-за нашай беларускасьці. Жыве Беларусь.

Добра Кіркевіч напісаў. Адно толькі не пагаджуся з тым, што ў ложку мова - не галоўнае. Як вядома, жанчына кахае і "вушамі" таксама. Адпаведна, напрыклад, мне зусім не ўсе роўна ў ложку, на якой мове мяне каханай клічуць... ТЫМ, БОЛЬШ, НАКОЛЬКІ ВЕДАЮ, ВАШАЯ ДЗЯЎЧЫНА, ЗДАЕЦЦА, БЕЛАРУСКАМОЎНАЯ...

Сможет ли кто нибудь мне посоветовать хороший самоучитель беларуского языка? Или хотя бы бел.-рус. рус.-бел. словарь? Чувствую себя идиотом,не умея говорить на родном языке. Как то купил в книжном бел.-рус. словарь,но коллега сказал чтоб я его выбросил,так как в этом словаре (как он сказал) был перевод на "трасянке" а не на беларуском.

Психотерапевт напiсаў(ла)
 9 верасня 2012 у 1:19
Сможет ли кто нибудь мне посоветовать хороший самоучитель беларуского языка? 
........................
Пачніце з чытаньня белмоўных тэкстаў.

У якасці слоўніка можна ўжываць любы слоўнік даступны ў краме, але аптымальна - Байкова-Некрашэвіча (вельмі адэкватны слоўнік). У якасці самавучыцеля - кнігі для падрыхтоўкі да экзаменаў для школьнікаў. Тое, што напісана тарашкевіцай трэба ўспрымаць з асцярожаю. Калі аўтар - не паваенны беларускі эмігрант, хутчэй за ўсё ўбачанае мае мала дачынення да беларускай мовы.

А што ўсіх заклініла на Караткевічу? Я яго наагул не люблю, дый мова ў яго толькі адносна беларуская. Затое ў Чорнага, дапусцім, ці Гарэцкага, проста цудоўная мова. А яшчэ люблю перачытваць Новую Зямлю. Усе пачуцці і мары - як з мяне спісана. :) А яшчэ люблю пець пад Песняроў.

Аднойчы зусім яшчэ маленькі ЧАТЫРОХГАДОВЫ хлопчык разам з мамай і татай паехаў да сваёй бабулі ў вёску. Бегаў у хаце, бегаў на дварэ. Нават уцёк ад злоснага пеўня на гарышча. Але ў гульні пачуў хлопчык ад сваёй бабулі краем вуха нейкую цудоўную незнаёмую мову.  Запомніў. Наступіў вечар. Час класціся спаць. Хлопчык не хоча. Калыханку ад маці хлопчык не прымае. Прыйшлося зваць бабулю. Як пачуў хлопчык беларускамоўнага “коціка”, дык адразу ўвесь сон прайшоў. Бабуля спела “коціка” і адзін раз, і другі раз, і трэці.  А хлопчык усё не засынаў і прасіў: “Пой, бабака, Юіку коціка. Пой”. І няўцям было ўсім, што не засынаў ён  таму,  што вельмі зацікавіўся  чароўнай беларускай калыханкай. Ужо і бабуля напаўсне, і хлопчык. А ўсё ніяк не можа наслухацца беларускай мовы. І калі бабуля спыняецца, зноў гаворыць: “ Пой, бабака, Юіку коціка. Пой”. Нарэшце пад раніцу заснуў хлопчык. А калі прачнуўся, выказаў жаданне назаўжды застацца з  бабуляй. І гэта ў ЧАТЫРЫ гады! Усхваляваліся расейскамоўныя бацькі! Але ласункамі, падарункамі, абяцанкамі падманулі малога і звезлі назад, у расейскую мову. І больш ніколі не прыязджалі да бабулі.
     Але хлопчык быў на рэдкасць упарты. На ўсё жыццё запомніў гэты выпадак. Памерла бабуля, вырас хлопчык, нават сваю сям’ю завёў, але ўвесь час ён успамінаў пра гэты выпадак з беларускай мовай. І калі здарылася магчымасць вывучыць і авалодаць беларускай мовай, ён адразу гэта зрабіў. І пачаў карыстацца. І не пашкадаваў. Бо шмат праблем сышло з жыцця разам з расейскай мовай. Зразумеў ён, што расейская мова сваёй вялікасцю і магутнасцю душыць людзей. З вялікім жалем ён сёння глядзіць на расейскамоўных беларусаў.
      А самае галоўнае - праспяваў ён сваім дзецям не адну сотню разоў розных чароўных калыханак . На прыгожай, ласкавай, пявучай, гаючай беларускай мове!

ПРАЗ ЛОЖАК - ХУТЧЭЙ ...

Прачытаў Кіркевіча
І  быў задаволены:
Жыцьма мове вечна,
Хаця і павольна.

А хутчэй жыць зможа,
Хіба што, "праз ложак" ...

Аааа...як жа мне спадабаліся бабулька з Юікам...
А мяне бабулька ў падале спадніцы качала, касічкі заплятала, на жаль песні ўжо не памятаю.
Дзякуй за цёплую гісторыю.

Караткевіч - гэта рэдкае спалучэнне творчага і аналітычнага талентаў. Ён адзін з нямногіх сучасных беларускіх пісьменнікаў падняў тэму паўстання Кастуся Каліноўскага.
=============
Я зусім не адмаўляю таленту Караткевіча. Проста здзіўляўся, чаму ўсе на ім зацыкліліся. Куды ні кінь - Караткевіч, а астатніх быццам-бы і няма.


У Вас заўсёды будзе дрэнная гісторыя ў незалежнасці ад мовы, бо Вы праз мову нясеце дэпрэсію і ныццё.
=============
А што, ёсць з чаго цешыцца?

поўная беларусізацыя прыйдзе толькі зверху, і толькі пасля змены рэжыму
...........
Вы забываете, что эту белорусизацию сверху сможет осуществить только тоталитарный режим, которому к тому же придется существовать без поддержки РФ. Т.е. в полной изоляции. Любые "насильственные белорусизаторы" будут сметены на следующих же демократических выборах, причем с последствиями для мовы еще более печальными, чем после референдума-96.