На тэлеканале АНТ вечарам у пятніцу быў прадэманстраваны фільм Людмілы Клінцовай «Шпіён з‑пад Вілейкі».
 |
Гэты дакументальны фільм дэманстраваўся ў рамках праекту «Зваротны адлік» і быў прысвечаны асобе Янкі Філістовіча.
Перадача была вытрыманая ў абсалютна нейтральных колерах. Нават служба Філістовіча ў СД была растлумачаная, як непрыманне ім савецкай акупацыі, якая рэпрэсавала бацьку Янкі. Не было ні кроплі негатыву сказана пра пасляваенныя эміграцыйныя арганізацыі беларусаў у Заходняй Еўропе, а таксама пра асобу Барыса Рагулі.
У перадачы была агучаная лічба, што пасля 1950 года ў беларускіх лясах заставалася каля 10 тысяч партызанаў‑антысаветчыкаў, пераважна з Арміі Краёвай і былых удзельнікаў пранямецкіх фармаванняў. Таксама аўтар перадачы заявіў, што шмат дзе яны мелі падтрымку мясцовага насельніцтва, бо ў краіне працягвалася калектывізацыя, рэпрэсіі, антыцаркоўная палітыка.
Звяртае ўвагу, што Філістовіча не выдаў ніводзін з 18 дапытаных па гэтай справе вяскоўцаў. Нават селянін, у якога ён схаваўся паранены, яго не выдаў. У дачыненні да Янкі ні разу не прагучала словаў кшталту «бандыт». Сама ж аперацыя па вылоўліванні дыверсанта была названая ледзьве не ўзорнай. А Філістовіча высока ацанілі як канспіратара і інтэлектуала.
У фільме быў агучаны такі цікавы факт: сярод лістоў Філістовіча была знойдзена запіска са словамі «У горадзе в.ш. войскаў». Чэкісты так і не змаглі расшыфраваць гэты надпіс.
Тады ўрэшце Янка сказаў следчаму: «Вам даравальна, вы каўказец. Але няўжо сярод вас няма беларусаў? В.ш. — гэта значыць «вельмі шмат».
Фільм здымаўся з выкарыстаннем архіваў КДБ. Аднак упершыню ў ім не было савецкай прапагандысцкай мантры. Такая нейтральная пазіцыя ў дачыненні да Філістовіча выглядае досыць нечаканай і новай.
* * *
Янка Філістовіч — малады беларускі эмігрант, які на заданне Рады БНР у супрацы з амерыканскай выведкай дэсантаваўся ў Беларусі дзеля збору інфармацыі і гуртавання партызанаў. Ён хаваўся ў лясах пад Вілейкай год. Пасля арышту яго расстралялі. У фільме было заяўлена, што Філістовіч выклікаў у следчых МГБ павагу, але яны лічылі яго беларускім фанатыкам.
напрыклад, згадка пра фiлістовіча, як удзельнiка аперацыi \"котбус\", з выкладкай колькасцi ахвяр, - ёсць пазнавальным мазком айчыннай прапаганды.
ну i сам аўтар артыкула не грэбуе белымi нiткамi:
спярша выдае колькасны склад:
\"У перадачы была агучаная лічба, што пасля 1950 года ў беларускіх лясах заставалася каля 10 тысяч партызанаў‑антысаветчыкаў.\"
а потым увязвае падтрымку з боку мясцовага насельнiцтва з \"жахлiвымi\" рэалiямi таго часу:
\"Таксама аўтар перадачы заявіў, што шмат дзе яны мелі падтрымку мясцовага насельніцтва, бо ў краіне працягвалася калектывізацыя, рэпрэсіі.\"
якая такая калектывiзацыя пасля 1950-х?
Дзядзьку Кебіча, калгаснага актывіста, забілі ў працэсе супраціву, нешта каля таго часу.
адзначаны беларускім народам.
2. Рэальна калектывізацыя ў Зах.Беларусі была скончана ўжо пасьля сьмерці Сталіна (г.з. пасьля 1953 г.). Бо яшчэ ў 1955 г. у справаздачы Берасьцейскага абкаму ёсьць дадзеныя аб "адзінаасобніках".
--
99 працэнтаў гэтых партызанаў былі ў Краёвай Арміі (Армія Краёва). Гэтак значыць, што гэта былі кроўныя ворагі пранацыскай БКА і былых паліцаеў-канваіраў. Дык адродзім жа высакародны культ беларускіх акоўцаў!
Таму і патрэбна падтрымліваць уладу калі яна душыць гэтую пальшчызную свалоту! Нам будзе потым меньш працы.
А я і не кажу, што нашых акоўцаў пасля вайны было дзесяць тысяч. Гэта ваша лічба, з вашай цытаты. АКоўцаў жа, сапраўды, пасля вайны ў нашым Краі засталося толькі некалькі тысяч. Але гэта некалькі тысяч тых, што сапраўды існавалі, сапраўды валчылі. У адрозненне ад жыда-канваіра Янкі. Колькі б не было - усе нашы, абаронцы нашага народу, нашага каталіцызму, нашага Краю.
Праваслаўе-Беларусь- Свабода
У в.Паняцічы Вялейскага раёна яму будзе пастаўлены крыж. Як адновім крыж Лапіцкаму. Потым будзем аднаўляць і тыя і тыя :)
Таму лічу, што у краіне існуюць падпольшчыкі й калабаранты.
У гародзе бузіна, а ў Кіеве дзядзька...
Якое дачыненьне маюць нейкія "хартыйныя камэнтатары" да Філістовіча і да людзей, што здымаюць фільмы за бюджэтныя грошы?
------------------------------------------
Ну але ж Філістовіч вашым праваслаўным дакладна не быў.
2) У сваёй перыёдыке (Magazyn Polski i Glos znad Niemna na uchodzstwie) СПБ кранае шмат пытанняў беларускай палітыкі і аглядае іх праз прызму незалежнага беларускага грамадства.
У ты, што ўсе незалежніцкія сілы беларусы дагэтуль грызуцца й не могуць аб'яднацца дзеля здзяйснення агульнавядомай мэты, ёсць заслуга такіх "Партызанаў" і "Паноў"! Плённа працуеце на карысць рэжыма, спадарства!
Усе людзі з польскага зьвязу СПБ - нашы браты і сестры, неад"емная частка нацыі. Яны за незалежную Рэспубліку Беларусь. А тыя падрасейскія квазіправаслаўнікі, што разыгрываюць канфэсійную карту і падбухторваюць да ваеннага канфлікту на рэлігійнай глебе падлягаюць суроваму Суду.
Запомнім іхныя імёны.
Вызвалі мяне Божа ад падобных сяброў (расейцаў і палякаў), а ворагаў неяк самі пераможам...
З чаго вы ўзялі? Паняцічы -- вёска праваслаўных. Хрышчоны ў Вязынскай царкве, як і ягоны сябрук і паплечнік Іван Каляда:
http://vialejka.org/?newsid=1571
У гародзе бузіна, а ў Кіеве дзядзька...
Якое дачыненьне маюць нейкія "хартыйныя камэнтатары" да Філістовіча і да людзей, што здымаюць фільмы за бюджэтныя грошы?
-------------------
Проста недарэчна выглядаюць тыя людзі, якія выступаюць ледзь не за гвалтоўную беларусізацыю, а самі на беларускай мове двух словаў звязаць не могуць.
Люты 27, 2010 у 19:01
"Праваслаўе-Беларусь- Свабода" - той, хто так напісаў, мэтава працуе на ворагаў Бацькаўшчыны. Бачыцца рука маскоўскага шавіністычнага цэнтру. Будзем пільныя. Мы перажылі немаль два стагоддзі расейскай акупацыі.....................................падрасейскія квазіправаслаўнікі.
>>>>>
>>>>>
Яўнут, сярэдні сью Гедыміна, які згодна з яго воляй стаў вялікім князем і на гэтай пасадзе не праявіў дбайнасці, быў у 1345 г. змешчаны з вялікага княжання. Справу яго змяшчэння арганізавалі браты Альгерд і Кейстут. Са згоды апошняга менавіта Альгерд стаў вялікім князем літоўскім. Ён і пачынае правядзенне адзіна мажлівай палітыкі, якая вынікала з этнатэрытарыяльнай пабудовы Княства. Пры ім Вялікае Княства Літоўскае і Рускае выступае на гістарычнай арэне з праграмай збірання вакол Вільні тых рускіх зямель, якія ў свой час былі аб'яднаны ва ўладзіміравай Кіеўскай Русі. Паказальна ўжо тое, што першую палову жыцця Альгерд пражыў у Полацку (да 1345 г. ён быў жанаты на віцебскай княгіні Марыі Яраслаўне), дзе, верагодна, прыняў праваслаўе (аб'яднальнік праваслаўных рускіх зямель усё ж павінен быў быць праваслаўным) і спрабаваў падпарадкаваць сваёй уладзе Пскоў.
Калі ж Альгерд стаў вялікім князем, ён з поспехам працягваў ажыццяўляць сваю "агульнарускую" праграму. Ім робяцца спробы авалодаць Ноўгарадам Вялікім, практычна далучаюцца да Вялікага Княства Валынь (1352), Бранск і Смаленск (1357), Кіеўшчынады Падолле (1362 -1364), Чарнігава-Северская зямля (канец 60 - пачатак 70-х гг. XIV ст.).
У тым жа ўсходнім кірунку з боку беларуска-літоўскага гаспадарства не менш адчувальнай была экспансія ідэалагічная. 3 мэтай прадвырашэння першынства палітычнай улады ва ўсходнеславянскім рэгіёне вялікія князі літоўскія (Гедымін, Альгерд) імкнуліся, і часам небеспаспяхова, да ўтварэння праваслаўнай мітраполіі і ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Сваё 32-гадовае княжанне Альгерд падсумаваў стварэннем моцнага праваслаўнага бастыёна на ўсходзе Еўропы з вялікай патэнцыяй для далейшага развіцця. Але зусім не ў планах каталіцкага Захаду было, каб патэнцыі тыя рэалізаваліся. Не без умяшальніцтва ва ўнутрыпалітычную дынастычную барацьбу паміж Альгердавічамі рымскай курыі і Польскага каралеўства - правадніка яе лініі ва Усходняй Еўропе - адбылася палітычная пераарыентацыя Вялікага Княства Літоўскага і Рускага ў празаходні, пракаталіцкі бок.
---------------------------------------------------------------------------------
У 1413 г. адбылося прыняцце пастановы Гарадзельскага сойма 1413 г. аб уніі паміж Вялікім Княствам і Польшчай, паводле якой праваслаўная знаць Княства ставілася практычна ў дыскрымінацыйнае становішча ў гэтай этнічна неаднароднай дзяржаве. Параграф трэці Гарадзельскай пастановы, працягваючы прывілеі 1387 і 1401 гг., усганаўліваў, што толькі "каталікі, Рымскай царкве падуладныя", маглі валодаць і карыстацца эканамічнымі і палітычнымі прывілеямі і падараваннямі пануючаму класу з боку вярхоўнай улады. У 6-м пацвярджалася забарона на шлюбы паміж каталікамі і праваслаўнымі. Асаблівае значэнне ў далейшай унутрыпалітычнай барацьбе ў Вялікім Княстве меў § 9 Гарадзельскага прывілея, па якім на "дастоінства, месцы і пасады" назначаліся "толькі каталіцкай веры прыхільнікі і падуладная святой Рымскай царкве. Таксама і ўсе пастаянныя ўрады земскія... надаюцца толькі спавядальнікам хрысціянскай каталіцкай веры", § 11 і 12 пазбаўлялі праваслаўных феадалаў права выбрання вялікага князя, якім зноў жа карысталіся толькі "паны і шляхціцы зямлі літоўскае, прыхільнікі хрысціянскай рэлігіі, Рымскай царкве падуладныя, не схізматыкі ці іншыя паганыя".
----------------------------------------------------------------------------------
Як занатаваў летапісец: "й Литва же посадиша великого князя Жигимонта Кесьтутевич на великое княженне на Вилни ... и приде Швитригайло на Полотесісь и на Смоленскь, и князи руськие и бояре посаднша князя Швитригайла на великое княженне на Руское". Апошняя з названых дзяржаў, якая стварылася і дзейнічала на аснове аўтаноміі Полацкай, Віцебскай, Смаленскай зямель у складзе Вялікага Княства Літоўскага існавала недзе 4 гады. Намінальна яна загінула ў выніку ваеннага паражэння войскау Свідрыгайлы ў бітве пад Вількамірам летам 1435 г., але факгычна Вялікае Княства Рускае спыніла сваё існаванне ў выніку авантурных, неабачлівых дзеянняў "князя рускага , які не ў моцы быў адолець тонкай дыпламатыі "вялікага князя на Вільна і Троках", скаардынаванай з польскім каралём. Для таго каб выбіць у Свідрыгайлы апору на праваслаўных феадалаў "рускіх" зямель, 15 кастрычніка 1432 г. каралём Полыпчы Уладзіславам-Ягайлам быў выдадзены са згоды Жыгімонта Кейстутавіча прывілей, па якім прадстаўнікі знакамітых радоў беларускага, украінскага, рускага паходжання праваслаўнага веравызнання ураўноўваліся ў некаторых правах з феадаламі-каталікамі. Праз год і сем месяцаў, 6 мая 1434 г., быў абнародаваны аналагічны прывілей за подпісам аднаго вялікага князя Жыгімонта. Неабходнасць яго выдання тлумачыцца ў прэамбуле тым, пгго "гаспадар" жадае "нашыя землі Літоўскія і Рускія прывесці ў парадак і справы іх давесці да найлепшага стану... каб паміж народамі гэтых зямель не было ніякага разладу ці непатрэбнага ўрону... каб яны карысталіся роўнымі міласцямі і тым больш горача і настойліва імкнуліся заўсёды да адзінства душ і дапамагалі захаванню найшчаслівейшага стану гэтых зямель". Восем пунктаў, што ішлі ўслед за гэтай прэамбулай, даравалі "рускім" князям і баярам права свабоднага распараджэння спадчыннымі маёнткамі па прыкладзе "іншых месц хрысціянскіх"; права атрымання ў спадчыну зямельных уладанняў жонкамі і дзецьмі; вызвалялі княжацкіх і баярскіх падданых ад асобных дзяржаўных падаткаў і павіннасцяў; дазвалялі мець ва ўжытку праваслаўнай шляхце нараўне з феадаламі-каталікамі гербы і знакі шляхецтва.
---------------------------------------------------------------------------
Першая палова XVI ст. была запоўнена войнамі паміж Вялікімі Княствамі Маскоўскім і Літоўскім. Баявыя дзеянні вяліся ў 1500 - 1503 гг., 1506 - 1508, 1512 - 1522, 1534 - 1537 гг. 3 аднаго і другога боку былі і перамогі і паражэнні. Масква інспірыравала ўнутраныя канфлікты ў беларуска-літоўскай дзяржаве. Варта прыгадаць хаця б мяцеж Міхала Глінскага ў 1508 г. Уся захопніцкая палітыка Масковіі адбывалася пад ідэалагічным вэлюмам абароны праваслаўя. Гэта прымусіла вялікакняжацкі ўрад пайсці на значныя змены ва ўнутранай палітыцы.
3 пачатку XVI ст. усё выразней праводзіцца лінія на роўнасць у правах прадстаўнікоў шляхецкага саслоўя Вялікага Княства незалежна ад этнічнага паходжання і рэлігійнай прыналежнасці. 3 гэтага часу праваслаўных беларускага, украінскага паходжання можна сустрэць сярод радных засядацеляў і кіраўнікоў самага высокага рангу (Канстанцін Астрожскі, Р.Хадкевіч). Гарадзельская пастанова ўжо не дзейнічала і, як зжыўшая сябе, была адменена ў 1563 г. 3 гэтага часу пасады дзяржаўнага кіравання маглі займаць прадстаўнікі шляхецкага саслоўя як каталіцкага, так і праваслаўнага веравызнання. Надалей заканадаўчае афармленне роўнасці ў правах усёй шляхты "веры хрысціянскай" знайшло месца ў Статуце Вялікага Княства Літоўскага 1588 г.
У XVI ст. буйныя феадалы Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага рознага этнічнага паходжання - беларускага, літоўскага, украінскага, рускага, розных вер - каталіцкай, праваслаўнай, пратэстанцкай - уяўлялі сабой адну сацыяльную групу. Яна была аб'яднана агульнасцю палітычных, эканамічных, класавых інтарэсаў.
Вялікае Княства Літоўскае стала іх супольнай дзяржавай - Айчынай. Нездарма ў першай палове XVI ст. у найвышэйшым органе ўлады - Гаспадарскай Радзе - не сустракалася груповак, якія 6 утварыліся на аснове этнічных ці рэлігійных адрозненняў.
2) У сваёй перыёдыке (Magazyn Polski i Glos znad Niemna na uchodzstwie) СПБ кранае шмат пытанняў беларускай палітыкі і аглядае іх праз прызму незалежнага беларускага грамадства."
==========
Мне вось цікава, якая была б рэакцыя польскага ўраду, калі б, праз арганізацыі беларускай этнічнай меншасці, Рэспубліка Беларусь фінансава і матэрыяльна падтрымлівала польскія апазіцыйныя партыі?
"тыя падрасейскія квазіправаслаўнікі, што разыгрываюць канфэсійную карту і падбухторваюць да ваеннага канфлікту на рэлігійнай глебе падлягаюць суроваму Суду. "
>>>>>
+1000
========================================
Партызан напiсаў Люты 27, 2010 у 21:02:
Варта запомніць і імёны тых, хто зь паставіў касьцёл на службу польскаму шавінізму і апалячаньню беларусаў.
Вызвалі мяне Божа ад падобных сяброў (расейцаў і палякаў), а ворагаў неяк самі пераможам...
>>>>>>
+1000.
Бо вядома, што спачатку, у юнацтве, ён лічыў сябе палякам, а толькі пад канец вайны ўсьвядоміў сябе беларусам.
Наагул, увядзеньне ў палітычны кантэкст канфэсійнага фактару трэба лічыць крымінальным злачынствам, падобна рускаму камунізму і нацыянал-сацыялізму.
Канфэсійную карту католіка (паляка) і праваслаўніка(рускага), як бачым, увялі не сяньні, але ўжо некалькі стагоддзяў як экспансіяністы Масквы і Варшавы яе ўзаемна эксплуатуюць. Ставяць лягернае кляймо. А мы падстаўляем ілбы. Інтэлектуальная недапечанасьць некаторых нашых "нацыяналістаў" уражвае на мяжы непрыстойнасьці.
Сп.Віцязю, з усяго слушна вамі выкладзенага гістарычнага экскурсу трэба зрабіць выснову:
мы - ВКЛ прайгралі масковіі бізантыйскі рэлігійны праект. Палякі, за якімі стаяў і стаіць Ватыкан, таму віною. Урэшце шкадаваць няма пра што. Краіны, дзе замацавалася і дамінуе сярэдневечная бізантыйская артадоксія - найбольш эканамічна і палітычна адсталыя ў сьвеце - Грэцыя,Румынія, Расея, Украіна, РБ . На глебе праваслаўніцтва расьцьвітаюць аўтарытарныя рэжымы ад бальшавікоў да чорных палкоўнікаў і калхознай намэнклатуры. Праваслаўніцтва - выключна таталітарная рэлігія, якая па вызначэньні (артадоксія) лічыць чалавечыя крокі направа або налева як гэрэзію, што падлягае вынішчэньню а нават фізічнаму. Таму масавыя рэпрэсіі супраць іншадумцаў натуральна былі ўспадкаваныя камуністамі з расейскай праваслаўніцкай практыкі. Адтуль жа паходзіць і цяперашні рэанімаваны маскоўскі глабалізм, як руская нацыянальная ідэя: увесь сьвет жыве няправільна (тыя ж ерэтыкі !), толькі мы рускія - народ "баганосьбіт", "з намі Бог" - Got mit uns. Аналогія з сацыял-нацызмам гітлераўскага Райху надта відавочная і па-ранейшаму небясьпечная.
Адносна Расеі. Там Вялікі Пост выконваюць і ходзяць у храм 2 разы на месяц... 2-3%% рускіх. Вось і ўся праваслаўнасьць.
Дарэчы, беларускія праваслаўныя заўсёды адзначаліся большай здольнасьцю арганізаваць сваё рэлігійнае жыцьцё ў мінімальна спрыяльных умовах... Ды і іх беларуская сьвядомасьць у эміграцыі захавалася значна лепш чым у каталікоў (да сярэдзіны 50-х каталіцкія беларускія грамады наогул зьніклі, засталася толькі ў Ангельшчыне невялікая місія). Польскі касьцёл у справе апалячваньня дзеяў і дзее значна больш эфэктыўна чым нават РПЦ і рэжым разам узятыя. Раю паглядзець дадзеныя перапісу 1989 і апошняга, пабачыце колькі зьявілася "палякаў" і колькі "расейцаў".
HWALA BOHATERAM !!!!!!
Людміле Клінцовай - вялікі дзякуй.
Чакаю новых праўдзівых дакументальных фільмаў аб БЕЛАРУСКАЙ гісторыі.
да уж, герой из Филистовича мощный получится, не просто герой, а человек-легенда. не подскажете списочек "геройских учынкау" данного спадара? а то скоро в герои будем записывать каждого, кто размауляу на мове, один раз прыгнул с парашютом и потом месяц хавауся у лесе, пока его не выловили карныя ворганы. в таком случае пантэон герояу вскоре пополнится еще парoй тысяч легендарных ваяроу
Kab nie byu' herojem to siadzieu' by jon na imihracyi dzie u Kliu'liendzi i pamior by svajoj s'mercu hadou tak u 90
Партызан2людзі, будзьце пільныя напiсаў(ла)
Люты 28, 2010 у 16:05
)))) Сьмяшней нiчога не мог чаго напiсаць?
Найбагацейшых нарвэгаў - лютэранаў у бедныя краіны запісалі і Макса Вэбэра абверглі адным махам з апірышчам на праваслаўную масу насельніцтва.
І, кажаце, такіх людзей на форумах НН мнагавата было ?
Мне шчыра жаль, што ў нашым грамадстве пануе безпрасьветная цемра. Улада цемры. Самая нялюдская ўлада. Тут цэлы армейскі дэсант з філістовічаў не дапаможа.
Сакавiк 2, 2010 у 8:33
Напісана ж - у параўнаньні зь Няметчынай...
Яшчэ сьмяшней. ))) Асаблiва пасьля доўгага знаходжаньня i ў Нарвэгii й ў Нямеччыне.
Люты 28, 2010 у 14:36
"Фільм сапраўды добры. ....... Людміле Клінцовай і ўсёй групе - паклон і падзяка."
I, прабачце, за што падзяка. Перагледзiў яшчэ раз - фiльм у поўнай адпаведнасьцi з сучаснымi патрабаваньнямi ўлады: палякаў крышачку папэцкалi - добра, як раз у тэме сучаснай палiтыкi ўлад, вызваленьчы рух не ганьiблi (менавiта НЕ ганiлi, але ж i не ўсхвалялi), тым больш гэткую пстрычку ў бок Масквы, як бы: "А мы й так можам". Але генеральная вытрымана - дзе нада, нават iлгалi як трэ быць - подла, не зважаючы на нестыкоўкi ў тэкстоўцы.
А як абгадзiлi нацыянальны сьцяг, як бы мiж строкаў, незнарок, але: "...каратели на рукаве носили бело-красно-белую повязку..." - i як мову не адняло ў чытаўшага тэкст Суцкавера (i прозьвiшча адпаведнае). Як яшчэ не уставiлi гэтыя Суцкi, што лепшым змагаром за беларускасьць у тую часiну быў бацька Лукашэнкi, якi й загiгнуў за гэту справу, пад чырвона-зялёным сьцягам. ((
годных людзей