06.07.2007 / 08:31

Ня веру! альбо «Чисто по‑русски» 35

Чаму беларусы даюць інтэрвію «Рацыі» і «Эўрарадыё» па‑расейску? Піша Сяржук Вітушка.

Чаму беларусы даюць інтэрвію «Рацыі» і «Эўрарадыё» па‑расейску? Піша Сяржук Вітушка.

На мінулым тыдні на розных станцыях прагучала некалькі сюжэтаў – нібыта на розныя тэмы, але насамрэч усе пра адно. На Эўрарадыё Аляксандра Чалей распавядала пра адзінае тэставаньне. Некалькі чалавек здалі беларускую мову на сто балаў. Журналістка расшукала дзьвюх дзяўчат з тых, што здалі на сто, і ўзяла ў іх інтэрвію. А гаварылі тыя дзяўчаткі… па‑расейску. На тым жа Эўрарадыё Валеры Зуй распавядаў пра раскопкі ў Полацку. Кіраўнік раскопак радасна паведамляў пра ўнікальную знаходку – старажытны крыж, на якім выяўлены князь, што трымае на далонях храм. Але зноў жа распавядаў «чисто по‑русски». І што мяне ўжо зусім дабіла, на Радыё Рацыі ў праграме «Мэтраполітан» журналіст казаў пра спэктакль у Купалаўскім тэатры паводле п’есы Караткевіча «Калыска чатырох чараўніц», браў інтэрвію ў рэжысэра і выканаўца галоўнай ролі. На жаль, інтэрвію гучала не на мове Купалы і Караткевіча. І тады мне, як таму Станіслаўскаму, захацелася закрычаць: «Ня веру!»

Мой сябра сказаў мне, што журналісты рабілі ўсё слушна – яны павінны аб’ектыўна адлюстроўваць тую бядотную моўную сытуацыю, якая ёсьць у Беларусі. А я запярэчу са свайго практычнага досьведу такой алегорыяй. Хворы чалавек павінен ведаць свой дакладны дыягназ. Але доктар, акрамя горкіх лекаў, рэкамэндуе яшчэ стаць перад люстэркам і, не зважаючы на боль, расправіць плечы, рукамі расьцягнуць уласныя шчокі, зрабіць сабе ўсьмешку і сказаць «Усё будзе добра». Іншы раз мы павінны адыходзіць ад законаў клясычнай журналістыкі і ствараць міты. І ў першай і ў другой і ў трэцяй сытуацыі можна было знайсьці людзей, няхай не галоўных герояў, але тых, якія змаглі б даць інтэрвію па‑беларуску. Бо вельмі важна для радыё рабіць з беларушчыны прывабны вобраз.

Прашу разглядаць гэтыя думкі як запрашэньне да дыскусіі.

0
экс-супрацоўнік / Адказаць
06.07.2007 / 10:00
А чаго зьдзіўляцца, калі журналісты ЭўраРадыё задаюць пытаньні па-расейску! Вы ня ведалі гэту тэхналёгію? Усё проста - журналіст бярэ інтэрвію па-расейску (маўляў, каб не напужаць суразмоўцу). А пазьней перапісвае свой голас па-беларуску. Таму і ня дзіўна, што людзі ніколі не спрабуюць адказаць гэтаму радыё па-беларуску. (Як робіцца на Рацыі ня ведаю)
0
andrzej / Адказаць
06.07.2007 / 10:01
bardzo często słyszę to i w polskich mediach.Białorusini wypłakują się jak to białoruskość jest prześladowana na Białorusi i nie wiem dlaczego robią to polsku lub po rosyjsku.Ci ludzie szkodzą tylko narodowej sprawie i są jej grabarzami. To osoby nie wiarygodne.To ludzie chorzy umysłowo.
0
Slodych@livejournal / Адказаць
06.07.2007 / 10:30
Не являясь специалистом в вопросах культуры, выскажу мнение обывателя. Те, которые используют язык для самоидентификации, конечно "поднимают" историю, откапывают информацию о "правильном" языке и учат его. Остальные, кто использует язык для общения, поступают проще: говорят на том языке, на котором им удобнее общаться (о том, насколько эффективным средством общения является белорусский язык для ученого в области точных наук, для бизнесмена, думаю, все представляют). Лично я бы объяснил суть этой дихотомии антропологически. Если принять предпосылку "человек для культуры", т.е. человек не является самоценным, а служит лишь материалом для формирования более "высокой" сущности -- культуры, то человеку надлежит пренебрегать своими интересами ради исполнения "более высокой" роли носителя культуры, в частности, тратить свое время на изучение соответствующего языка и пользоваться им несмотря на неудобства. Если принять предпосылку "культура для человека", то более целесообразно будет пользоваться тем языком, который удобен и эффективен в общении, независимо от того, какими историческими предпосылками обусловлено распространение этого языка на територии, где живет человек. Данная предпосылка является субъективным мировоззренческим посылом каждого человека и не подлежит объективному обоснованию. Однако может подвергаться риторическому воздействию. Политику, бизнесмену, церковному иерарху и другим человеководам гораздо легче манипулировать человеком, который осознает себя подчиненным "высшей" цели, строительным кирпичиком. Поскольку человеководы превалируют среди "заказчиков" СМИ, повсеместно насаждается точка зрения "человек для культуры", "человек для страны", "человек для...". В этом вопросе интересы и правых, и левых, и рыночников, и коммунистов полностью совпадают. Поэтому можно с оптимизмом прогнозировать, что со временем будет появляться все больше желающих переучиваться на белорусский язык.
Паказаць усе каментары/ 35 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру