30.09.2005 / 13:00

«Полацкі сшытак» аказаўся Астрамечаўскім

Пры франтальным прачэсваньні замежных архіваў можна будзе адкапаць яшчэ нямала сэнсацый, мяркуе Адам Мальдзіс.

Славуты зборнік старой беларускай музыкі «Полацкі сшытак» ніякі ня полацкі. Ён астрамечаўскі ці, прынамсі, берасьцейскі. Знойдзены ў бібліятэцы Ягелёнскага ўнівэрсытэту ў Кракаве ў 1960-х уніяцкі трэбнік быў пазначаны Астрамечавам. Вёскі з такой назвай ёсьць на Полаччыне і Берасьцейшчыне. Выбар зроблены на карысьць полацкай вэрсіі. Але яшчэ ў 1973 г. польскі дасьледчык Ежы Голас абгрунтаваў слушнасьць берасьцейскай вэрсіі.

Чаму ж сталася так, што музыка стала вядома як полацкая? У тыднёвіку «Літаратура і мастацтва» гэты парадокс тлумачыць Адам Мальдзіс. Назву «Полацкі» прапанавалі першыя выканаўцы — музыкі з «Кантабіле». Зроблена гэта было дзеля «брэндавай раскруткі»: маўляў, ніхто ня ведае гэтага Астрамечава. Пра «берасьцейскую» ж вэрсію Е.Голаса ў Беларусі ня чулі.

У гутарцы з карэспандэнтам «НН» сп.Мальдзіс дадаў, што ў савецкія часы не прызнавалі, што ў Беларусі магла быць свая музыка эпохі барока. Як прыклад тагачаснае «зашоранасьці» дасьледчык прыгадаў гісторыю з адшуканым у Леніградзе зборнікам XVIII ст.: «Гэты зборнік быў укладзены ў Маскве, але там былі запісаны і беларускія, і ўкраінскія творы. Я прынёс у «ЛіМ» публікацыю, але яна ляжала там год, пасьля чаго выйшла ў абрэзаным выглядзе — бяз тэкстаў». Новае жыцьцё «Курантам» даў Арнолд Макмілін, які нядаўна «пераадкрыў» іх. «Ён апублікаваў гэта ў зборніку славістычных дасьледаваньняў як сэнсацыю стагодзьдзя. А я цяпер вымушаны пры публікацыях спасылацца на яго, хоць і знайшоў зборнік раней», — зазначае праф.Мальдзіс.

На думку навукоўца, адкрыцьці такога кшталту яшчэ ня скончыліся, музычныя й літаратурныя скарбы нашае спадчыны будуць знойдзены, «калі заняцца франтальным прачэсваньнем замежных архіваў».

Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру