20.12.2012 / 18:32

Улюблёныя словы ў беларускай мове: Газпром, Роснефть, Сбербанк 19

Многія нават нацыянальна свядомыя беларусы на ментальным узроўне сябе не аддзяляюць ад расійцаў. І гэта праяўляецца на пісьме.

Увогуле,

я не лічу, што дзяржава павінна законадаўча рэгуляваць мову.
Агульнапрынятасць моўнага стандарту, правапісу, павінна вызначацца не рашэннем дзяржаўнага органа, а кансэнсусам карыстальнікаў мовы. Так — «прынята», так — «не прынята». Нормы этыкета ці добрага густа альбо (папраўце, калі памыляюся) нотная сістэма для запісу музыкі таксама не зацвярджаюцца ў дзяржаўных інстытуцыях, так жа ж?

Беларусы часта скардзяцца на тое, што расійцы недаацэньваюць адметнасць беларусаў і адрозненні паміж беларускасцю і расійскасцю. Між тым, многія нават нацыянальна свядомыя беларусы на ментальным узроўне самі не аддзяляюць сябе ад расійцаў. І гэта часта праяўляецца на пісьме, калі людзі перакладаюць расійскія ўласныя імёны і назвы на беларускую мову, як бы абсурдна гэта ні гучала.

Многія беларусы падсвядома не разумеюць, што расійская мова — гэта замежная мова. Ці, прынамсі, іншая мова ад беларускай. І імёны расійскія — іншыя ад беларускіх, як гэтаксама іншымі ёсць імёны польскія, кітайскія ці партугальскія. А ўласныя імёны не перакладаюцца ніколі.

Джорджа Буша мы не называем «Юр’ем» (а гэта і ёсць беларускі эквівалент ангельскага George), а Ёгана Сэбастыяна Баха не называем «Янкай Савасцянам» ці як там. Нават гераічнага беларускага журналіста Пачобута многія на замежны манэр называюць «Анджэй» у адпаведнасці з тым, як сябе называе ён сам.

А значыць і

Елена Боннэр — ніякая не «Алена», Яўгеній Еўтушэнка — ніякі не «Яўген», Аркадзій Гайдар — ніякі не «Аркадзь», а Дзмітрый Мядзведзеў — ніякі не «Дзмітры» без «й» (тым больш не «Зміцер»).

Карыстальнікам тарашкевіцы таксама трэба адвучацца называць Пуціна «Ўладзімерам» праз «е». Цікава, што Надзежду Крупскую ў беларускай традыцыі, падобна, што так і не стала прынята памылкова называць «Надзеяй».

Далей. Беларускамоўная журналістыка мала піша на тэмы эканомікі. Таму стылістычныя стандарты бізнэсовай журналістыкі не выпрацаваныя і людзі часта кіруюцца архаічнымі акадэмічнымі БССРаўскімі правіламі, якія чым далей, тым у сучасным свеце гледзяцца больш нерэлевантнымі.

Што б ні казалі сучасныя «акадэмічныя правілы» беларускай мовы,

у Расіі няма такога банка, як «Ашчадбанк», і няма такіх кампаній, як «Газпрам» ці, асабліва, «Раснафта».

«Сбербанк», «Газпром» і «Роснефть» — зарэгістраваныя брэнды, якія:

а) даўно не расшыфроўваюцца як «Сберегательный банк» і ніколі афіцыйна не былі скаротамі ад «Газовая промышленность»(?) або «Российская нефть» (?). Раскрыю сакрэт — кампанія BP даўно таксама не называецца British Petroleum.

б) перакладаюцца на ўсе без выключэння мовы як, адпаведна, Sberbank, Gazprom альбо Rosneft, і ніяк іначай. Па-беларуску гэта — «Сбербанк», «Газпром» і «Роснефть»

Перакладаць гэтыя назвы на сваю мову — гэта праява местачкоўства і варта смеху,
скажу шчыра.

Найлепшыя расійскія газэты «Коммерсантъ» і «Ведомости» ўвогуле не перакладаюць на расійскі алфавіт назвы заходніх кампаній ці заходнія брэнды, так і пакідаючы іх лацінкай.

Гэтаксама ў беларускамоўных тэкстах варта пакідаць без перакладу большасць лацінкавых і расійскіх назваў. Ці ж вы не думаеце, што ў Беларусі засталося шмат беларускамоўных чытачоў (пагатоў карыстальнікаў інтэрнэту), якія не валодаюць лацінскім алфавітам альбо расійскай моваю і не здолеюць гэтыя назвы прачытаць?

Алесь Чайчыц

0
dz / Адказаць
20.12.2012 / 19:56
ну литовцы тоже зарубежные имена и фамилии пишут на свой лад я не говорю что это все правильно,но это какое-то абсолютно дурацкое утверждение. при чем здесь ментальный уровень свядомасць и тому подобное. что попало!
0
Алесь Чайчыц / Адказаць
20.12.2012 / 20:05
да dz: Гэта сведчыць пра местачковасць і літоўцаў таксама. Ніхто чужыя імёны на свой лад не піша: у ангельскай, нямецкай, францускай і іншых мовах польскія, вугорскія і тыя ж літоўскія імёны і назвы пішуцца як у арыгінале, часам нават з усімі гачкаванымі і крэскаванымі літарамі
0
Вася / Адказаць
20.12.2012 / 20:11
Якім бокам акадэмічныя правілы да перакладу назваў? Мазґі ёсьць?
Паказаць усе каментары/ 19 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру