15.04.2014 / 23:52

Як правільна: Скідзель або Скідаль? 18

У літаратуры сустракаюцца два варыянты назвы горада, які знаходзіцца ў 30 км ад Гродна.

На варыянце «Скідаль» настойвае руска-беларускі слоўнік, які выйшаў у 1953 годзе пад рэдакцыяй Якуба Коласа, Кандрата Крапівы і Пятра Глебкі і перавыдаецца дагэтуль. Той жа варыянт сустракаецца ў «Слоўніку беларускай мовы», які выйшаў пад рэдакцыяй акадэміка Бірылы. Але ў 18-томнай «Беларускай энцыклапедыі» выкарыстоўваецца варыянт «Скідзель». 

Нядаўна сваю кнігу па гісторыі горада («Скідзель і яго ваколіцы: жывая гісторыя») напісалі гісторыкі Сяргей Токць і Мікалай Дзелянкоўскі. Чаму яны выкарыстоўваюць менавіта гэты варыянт?

Варыянт «Скідзель» ужываецца ў Літоўскай метрыцы і дакументах земскага суда ўжо з канца ХV — пачатку ХVІ стагоддзя, кажа Сяргей Токць.

Гэта назва прайшла праз увесь гістарычны перыяд і выкарыстоўваецца дагэтуль. А «Скідаль», паводле слоў Токця, часам кажуць мясцовыя жыхары.

З апошнім меркаваннем цалкам згодны палітык і мовазнаўца Пётра Садоўскі. Прыязджаючы ў госці да брата, які працаваў на мясцовым заводзе галоўным эканамістам, Садоўскі чуў ад мясцовых жыхароў «Скідаль».

Мовазнаўца Зміцер Саўка тлумачыць, што спрадвечным з’яўляецца варыянт «Скідзель», які мае балцкае паходжанне. «Скідэлем» горад зрабілі палякі.

Такім жа шляхам утварыліся шэраг беларускіх прозвішчаў. Напрыклад, прозвішча лётчыка Гастэла, героя Другой сусветнай вайны, у рэальнасці магло гучаць як Гасціла.

У сваю чаргу назва «Скідаль» утварылася ад «Скідэля». Як тлумачыць Зміцер Саўка, гэта беларуская форма польскага варыянта.

Такім чынам, слоўнікі фіксуюць два розныя варыянты.

А вы як мяркуеце? Як правільней? Адказвайце ў каментах, асабліва калі Вы з тых мясцін.

Глеб Кандрацьеў

0
Туш / Адказаць
15.04.2014 / 23:57
Скідзель
0
Вар’ят / Адказаць
15.04.2014 / 23:58
Паважаны аўтар-ашуканец дыскутуе пра «правільнасць» Скідзеля/Скідаля, і ў тым жа сказе абзывае Горадню нейкім гроднам.
0
Perhklorat / Адказаць
16.04.2014 / 00:01
Skidel
Паказаць усе каментары/ 18 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру