16.12.2014 / 19:49

Маляваныя дываны Віцебскага Паазер'я ўнесены ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў 3

Маляваныя дываны Віцебскага Паазер'я ўнесены ў дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей. Адпаведнае рашэнне прынятае на паседжанні Беларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь.

Маляваны дыван Язэпа Драздовіча, Глыбокае. Фота: livingheritage.by

Маляваныя дываны — від народнага жывапісу, традыцыі якога склаліся ў 1920-я гады і развіваліся да 1960-х гадоў на захадзе Віцебшчыны. Маляванкі ў гэтым рэгіёне былі абавязковай дэталлю вясковых інтэр'ераў.

Малюнак на такіх дыванах, як правіла, мае раслінна-арнаментальнае акаймленне. Абавязковы кампанент дыванковых пейзажаў – водная стыхія. На маляванках шмат расліннай арнаментыкі, выяў гісторыка-культурных помнікаў Віцебшчыны.

Дыван «Раніца», аўтар В. Гукава, Паставы. Фота: livingheritage.by

Дыван «Вазон з кацянятамі», аўтар С. Скавырка, Глыбокае. Фота: livingheritage.by

Дыван «Мосар», аўтар С. Скавырка, Глыбокае. Фота: livingheritage.by

Маляваныя дываны на Віцебшчыне пачалі адраджаць у 1980-х гадах. Сучасныя носьбіты традыцыі перадаюць сваё майстэрства на майстар-класах, вядуць гурткі па маляванцы, бо лічаць свае ўменні каштоўнасцю, якую трэба перадаць нашчадкам.

Разам з маляванымі дыванамі ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей увайшлі яшчэ два элементы: абрад ваджэння Кусты на другі дзень Тройцы ў аграгарадку Лобча Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці і выраб велікодных вербаў на Гродзеншчыне.

***

Апроч маляваных дываноў, у спіс элементаў нематэрыяльнай культурнай спадчыны ўваходзяць яшчэ 7 народных традыцый Віцебскай вобласці. Гэта каляднае ігрышча «Жаніцьба Цярэшкі» (Лепельскі раён), тэхналогіі прыгатавання традыцыйнай стравы «Масляны баран» і выпечкі жытняга хлеба, абрад «Насіць намётку» (Глыбоцкі раён), традыцыя ажурнага ткацтва і масленічная абрадавая гульня «Пахаванне дзеда» (Гарадоцкі раён), традыцыя вырабу валёнак (Міёрскі раён).

Масленічная гульня «Пахаванне дзеда» ў Гарадоцкім раёне. Фота: Ігар Мацьвееў

0
Боўдзіла драўлянае / Адказаць
17.12.2014 / 09:13
Фотаздымак пра "Пахаванне дзеда" ў Гарадоцкім раёне азадачыў. Не ведаю, што і думаць. Хіба што дзед у чырвонай кашулі - рускі і болей за тое - х#йло, бо морква.
0
Юзік Крулеўскі / Адказаць
17.12.2014 / 19:09
Маляваныя дываны Віцебскага Паазер'я --- нонсэнс! Да 17 верасня 1939 года Глыбоцка-Пастаўска-Браслаўскае Паазер'е адносілася да Віленскага ваяводства 2-й РП. Што такое Паставы з Глыбокім насупраць Віцебска? Абсалютна ментальна розныя людзі! Не маглі маляваныя дываны існаваць на тагачаснай Віцебшчыне -- па вызначэнню! Чаму? А таму, што Язэп Драздовіч, напрыклад, што маляваў на дыванах? Так, так!!! Прынцыповае пытанне! А маляваў ён замкі, касцёлы, цэрквы, шляхту ўсялякую, Пагоню... Рамантычны вобраз Беларусі! А там, на Віцебшчыне, ці маглі пры бальшавіках маляваць замкі феадалаў, то бок эксплуататараў, а цэрквы з касцёламі -- опіум для народа? Не! Ды й ці былі там традыцыі маляваных дываноў? Штосьці, не згадаю, нават у памежнай Полаччыне. На маё меркаванне -- маляваныя дываны абсалютна лакальная (павятовага ўзроўню) з'ява, але ніяк ні губернскага (абласнога). На абшарах колішняга Дзісенскага павету (цяпер увесь Глыбоцкі, часткова Шаркоўшчынскі, часткова Мёрскі і Докшыцкі раёны), зразумела, маляваў дываны не толькі Драздовіч, але Драздовіч найбольш вядомы. Маляваныя дываны Дзісеншчыны! І толькі! Нефіг да нашага глыбоцкага абозу прымазвацца! Тожа мне, Віцебск, старэйшы брат знайшоўся!
0
Зямлячка Юзiка Крулеускага / Адказаць
17.12.2014 / 22:35
На усе сто згодна з ЮЗIКАМ, i асаблiва на конт ментальнай рознiцы , зусiм не Беларускi Вiцебск , хутчэй маскальска- габрэйскi . Няутульна тут беларусам i гэта прауда
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру