30.06.2015 / 20:30

Кітаец Яша Ван піша вершы на беларускай мове 18

Яша Ван (сапраўднае імя Ван Шывей) жыве ў Мінску ўжо дзевяць гадоў: ён застаўся ў Беларусі пасля заканчэння факультэта міжнародных адносін БДУ.

Цяпер Яша вучыцца ў аспірантуры, выкладае кітайскую мову на сваім «родным» факультэце, займаецца рэпетытарствам (вучыць кітайскай мове дзяцей і дарослых), праводзіць заняткі па маляванні, мастацтву арыгамі і скульптуры з дзецьмі. Ён піша вершы на беларускай мове і сінквэйны, а яшчэ вядзе старонку «УКантакце» пад назвай «Маналогі Яшы», дзе разважае пра жыццё, вучобу, любоў і радзіму. Прычым робіць гэта ў прыгожай алегарычнай форме і з глыбокай мараллю…

Імя «Яша» Ван Шывей выбраў таму, што яно рэдкае. «Я не хачу стаць чыёйсьці копіяй, і мне непрыемна чуць, што «ўсе кітайцы аднолькавыя». Нельга губляць сваю індывідуальнасць, таму што яна даражэйшая за ўсе грошы. Акрамя таго, мне падабаецца літара «Я». Калі я вымаўляю фразу «я вельмі важны», па пазваночніку праходзяць дрыжыкі», — распавядае наш герой.

Аб розніцы менталітэтаў, беларускім зорным небе і драніках

Чаму ён выбраў Беларусь? Пра ўзровень адукацыі ў Беларусі Яша не ведаў нічога, для яго гэта было не такім важным. «Проста мне спадабалася назва — «Белая Русь». Я па нацыянальнасці манчжур, а Манчжурыю калісьці называлі «Жоўтай Руссю», — кажа Яша.

Яго першае знаёмства з беларускай мовай адбылося ў метро. Яша не ведаў, што азначае слова «Кастрычніцкая». «У Мінску гэтая станцыя перасадачная, і ў мяне гэта інфармацыя адразу выклікала наступныя асацыяцыі: «кастрычнік» — дзясяты месяц, а кітайскі іерогліф «дзесяць» пішыцца як «крыж», а гэта і ёсць знак перасадкі», — разважаў пра сваю цікавую логіку запамінання беларускіх слоў Ван.

Яша, безумоўна, — цікавая асоба. Напрыклад, каб глыбей пранікнуцца тэмай вайны і адчуць эпоху, Яша Ван на экскурсіі па Брэсцкай крэпасці надзеў касцюм афіцэра.

У Беларусі кітайцу падабаецца прырода і зорнае начное неба, а таксама тое, што ў горадзе можна лёгка знайсці адасобленае месца. Кітайская сучасная архітэктура, па словах Яшы, цягнецца ўгору, а беларуская — у даўжыню. Што тычыцца беларускай нацыянальнай кухні, то больш за ўсё яму падабаюцца дранікі. На думку Вана, у гэтай страве няма раскошы і вытанчанасці, але ў гэтым і хараство. «Дранікі адлюстроўваюць беларускі характар — просты і шчыры. Дранікі — народны здабытак беларусаў», — лічыць ён.

Яша кажа, што большасць кітайцаў старанна ставіцца да вучобы, таму што, маючы вышэйшую або прафесійную (тэхнічную) адукацыю, можна знайсці добрую працу. Кітайскія працадаўцы асабліва цэняць выпускніка, які выдатна вучыўся і атрымліваў стыпендыю, а ў Беларусі вышэйшая адукацыя не так моцна ўплывае на ўзровень зарплаты, таму і стаўленне да вучобы так сабе. Кітайскія студэнты, акрамя самога навучання, купляюць і чытаюць шмат кніг і ходзяць на платныя заняткі да старшакурснікаў.

Што тычыцца менталітэту, Яша разважае так: кітаец прытрымліваецца ва ўсім залатой сярэдзіны, характар больш рацыянальны, як вада. Асноўныя рысы беларуса — шчырасць, прынцыповасць, гасціннасць. Характар??у яго больш пачуццёвы, як агонь. Разам з тым беларусы вельмі цярплівыя. «Я да гэтага часу не магу зразумець, чаму на рынку перад адным прадаўцом стаіць вялікая чарга, а побач, дзе прадаюць такі ж прадукт за тую ж цану, няма чаргі», — дзівіцца кітаец.

Беларус, на думку кітайца, верны сваім прынцыпам, пры гэтым яму бліжэй духоўная сфера, а не грашовая. Кітаец у выпадку цяжкасцяў больш гнуткі, ён добра прыстасоўваецца да абставін. Дзеля поспеху справы ён здольны пайсці на кампраміс, пазбягаючы канфліктаў і іх эскалацыі.

Пра сябе

«Рады, што ад прыроды мне дадзена шмат талентаў: маляванне, скульптура, музыка (я іграю на піяніна), здольнасць прыгожа выказваць свае думкі… Думаю, калі Бог дае таленты чалавеку, то ён абавязаны імі карыстацца. Я вельмі шаную свой час, не марную яго дарэмна», — дзеліцца Яша.

«Мае ідэі, як жамчужыны, раскіданыя па пляжы, чакаюць мяне, каб я нанізаў іх на залатую нітку. Мая думка і свабода волі заўсёды ідзе наперад, пакуль далёкі гарызонт не знікне…» Яша марыць выдаць сваю кнігу, але для гэтага пакуль няма грошай. «Мудрыя словы з кніг, як чыстая крыніца, дазваляюць нашаму сэрцу адпачыць ад шуму і мітусні, ачышчаюць нашу душу, — лічыць Яша. — Вядома, цяпер большай папулярнасцю карыстаюцца свабодныя для запампоўвання электронныя кнігі, але хіба могуць яны параўнацца з друкаванымі, якія маюць свой пах? Гэты водар самы каштоўны, нібы вытанчаныя духі. Заўсёды хацеў мець такія духі».

Жыццё як тэтрыс

На яго старонцы «УКантакце», якая называецца «Маналогі Яшы», ёсць пост «Жыццё як тэтрыс»: «Я выклаў сваё жыццё, як кубікі тэтрыса, сам, крок за крокам…» Яша шмат філасофствуе пра жыццё: «Упэўнены, калі чалавек не думае, то ён нічым не адрозніваецца ад каменя. Мысленне — гэта рэальнае існаванне нашага жыцця. А розум расце ў цішыні».

Ван стварыў нават свой напрамак філасофіі — Яшызм. «Гэта адзін з этапаў на шляху да таго, каб ён стаў «мысляром». Слова «Яшызм» пішацца з вялікай літары. Яшызм — светапоглядная пазіцыя, у аснове якой ляжыць уяўленне аб сабе і стаўленне да навакольнага свету. Яшызм — гэта вера ў сябе, бо кожны з нас годны чалавек», — тлумачыць Яша.

Як любы ўсходні чалавек, Ван любіць паэзію: піша апавяданні і вершы на беларускай і рускай мовах, ёсць і сінквэйны. Прапануем прачытаць верш, які Яша напісаў на беларускай мове:

…Зычныя гукі — быццам крыніцы,
Галосныя гукі — быццам калоссе,
Разам яны чорны хлеб утвараюць,
Таемны і лёгкі смак яны маюць.
Працавітыя людзі нам хлеб падарылі,
І я знаходжуся ў гэтай прыемнай эйфарыі,
Я быццам п’яны і ўсе забываю.
Заблукаў у свеце маіх летуценняў,
Здаецца, што бачу я добрую бабульку,
На мове мне казкі яна распавядае…

Ёсць у Яшы вельмі кранальнае апавяданне «Дзядуля і вусцілкі», напоўненае дабрынёй і глыбокай філасофіяй. Галоўны герой — дзядуля — прадае цёплыя прыгожыя вусцілкі, якія робіць яго жонка, але іх ніхто не купляе. Калі юнак вырашае выкупіць усе вусцілкі, дзядуля просіць не рабіць гэтага, бо тады яго жонцы прыйдзецца больш працаваць, а яна ўжо старэнькая і дрэнна сябе адчувае. «У гэтай гісторыі некалькі мараляў, — кажа Яша. — Часам важныя, традыцыйныя народныя і добрыя рэчы знаходзяцца пад нагамі, а гэта нядобра. Я знарок прыдумаў вусцілкі з беларускім арнаментам як сімвал культуры, якую мы топчам».

Формула гарманічнага жыцця ад Яшы Вана

Каб быць гарманічным чалавекам, неабходна фізічнае і духоўнае здароўе, сцвярджае Яша. Таму ён рэкамендуе ўжываць у ежу садавіну, збожжавыя, бабовыя, арэхі і большасць гародніны (акрамя зялёнай цыбулі і часнака). «Гэтыя прадукты даюць стабільнасць, спакой, прабачэнне. Людзі, якія так сілкуюцца, звычайна жывуць даўжэй, павольней старэюць, працуюць з натхненнем, радзей хварэюць. А яшчэ трэба піць зялёны чай без цукру. Злоўжыванне спіртнымі напоямі вельмі перашкаджае нашаму духоўнаму развіццю», — раіць Ван. Да ўсяго гэтага трэба дадаць яшчэ багацце, каханне, жыццёвую мэту, талент, працу і запал.

На пытанне, ці збіраецца Яша далей жыць і працаваць у Беларусі, наш герой адказаў так: «Калі я знайду сваю дзяўчыну, буду абмяркоўваць гэтае пытанне з ёй. Але наогул, не хачу заваёўваць яшчэ адну краіну… Мая любоў да краіны, як і да дзяўчыны — сур’ёзная і надоўга»…

Хочаш падзяліцца важнай інфармацыяй ананімна і канфідэнцыйна?

0
інжынер зь менску / Адказаць
30.06.2015 / 20:45
сьлімак +100 водар кнігі +500
0
фізкультурнік з Пенску / Адказаць
30.06.2015 / 21:03
Пакуль мы цешым сябе адным братнім народам, але назваць хоць якую радыёстанцыю на нашай мове адтуль ня можам. А ў Кітаі ўжо ёсць беларускамоўная радыёстанцыя. Кітайцы ўвогуле здаровыя людзі.
0
zm / Адказаць
30.06.2015 / 22:02
увогуле у назве памылка -- ён жа манжур, гэта такі народ. А не кітаец, гэта іншы народ. Манжураў па колькасці як беларусаў. https://be.wikipedia.org/wiki/Маньчжуры
Паказаць усе каментары/ 18 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру