12.09.2016 / 09:55

Незалежнае назіранне: Усё вызначалі старшыні камісій. На 82,7% участкаў падлік галасоў быў непразрыстым не толькі для назіральнікаў, але і для саміх членаў камісій 6

Кампанія «За справядлівыя выбары 2016» правяла ацэнку агульнага палітычнага клімату ў краіне напярэдадні выбараў, прааналізавала дзейснае выбарчае заканадаўства Беларусі і правяла маніторынг усіх этапаў кампаніі па выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу. І на падставе гэтага называе сем прычын, па якіх выбары-2016 нельга назваць сапраўднымі.

Фота: sputnik.by

Назіранне было арганізавана на 811 участках. За выбарамі сачылі больш за 1300 назіральнікаў, адзначыў сустаршыня кампаніі Віктар Карняенка.

1. У краіне няма базавых умоў функцыянавання палітычнай, сацыяльна-эканамічнай і судовай сістэм, якія маглі б дазволіць правесці ў Беларусі свабодныя і справядлівыя выбары.

2. Нягледзячы на запэўніванні ўладаў, не выкананая ніводная з рэкамендацый АБСЕ па дэмакратызацыі выбарчага заканадаўства. Унесеныя змяненні не стварылі рэальных гарантый для таго, каб выбары прайшлі ў раўнапраўнай канкурэнтнай барацьбе, і пераможцы вызначаліся ў дакладнай адпаведнасці з тым, як прагаласавалі выбаршчыкі.

Напярэдадні асноўнага дня галасавання, 10 верасня, ЦВК прыняў Пастанову №57, якая абмежавала права давераных асобаў кандыдата назіраць на ўчастках для галасавання і на паседжаннях выбарчых камісій. Гэта беспрэцэдэнтнае Пастанаўленне змяніла правілы назірання ўжо падчас галасавання.

3. У дзейнасці мясцовых органаў улады па фармаванні складу выбарчых камісій не было празрыстасці і аб’ектыўнасці.

«Гэта поўная прафанацыя і фармалізм. Фактычна, ніякага абмеркавання не было. Праводзілі фармальнае сумоўе, якое доўжылася ад адной да трох хвілін. І на гэтым усё. Але птушачка была пастаўленая», — каментуе нацыянальны каардынатар кампаніі Валер Ухналёў.

Прадстаўнікоў, вылучаных апазіцыйнымі палітычнымі партыямі, дыскрымінавалі.

Колькасць дапушчаных у выбарчыя камісіі прадстаўнікоў апазіцыі скарацілася нават у параўнанні з папярэднімі прэзідэнцкімі выбарамі 2015 года і склала 0,12% ад агульнай колькасці сябраў камісій.

Значная частка ўчастковых выбарчых камісій у парушэнне патрабаванняў закона была сфармаваная пераважна з сябраў аднаго працоўнага калектыву. 

«Прыклад — вілейскі ўчастак №11 Вілейскай выбарчай акругі, дзе ўсе 19 сябраў камісіі працуюць у вілейскай гімназіі №1. А дырэктар гэтай гімназіі з'яўляўся кандыдатам у дэпутаты», — адзначыў Ухналёў.

4. Агітацыйны перыяд выбарчай кампаніі праходзіў ва ўмовах палітычнай цэнзуры. Дзяржаўныя газеты адмаўляліся публікаваць праграмы асобных кандыдатаў апанентаў улады, не давалі выйсці ў эфір.

Здаралася, што невядомыя проста нападалі на агітацыйныя пікеты незалежных ад улады кандыдатаў, а праваахоўныя органы не прымалі ніякіх мераў.

5. Падчас датэрміновага галасавання зафіксавана шмат фактаў перавышэння колькасці галасоў выбаршчыкаў. На асобных участках — у два разы.

6. У інтэрнатах, вайсковых частках, навучальных установах і працоўных калектывах былі выпадкі стымулявання і прымусу.

«Датэрміновае галасаванне паказала, што ва ўсю прымяняецца адміністратыўны рэсурс і прымус. Той жа ўчастак №549, калі за першы ж дзень, дзякуючы студэнтам БНТУ, яўка скалала 76%. Тое самае ў Светлагорску, Пінску і многіх іншых гарадах», — распавёў Валер Ухналёў.

У асноўны дзень галасавання таксама зафіксаваныя шматлікія факты завышэння выбарчымі камісіямі яўкі выбаршчыкаў.

У выніку па дадзеных выніковых пратаколаў участковых камісій сярэдняя яўка па краіне на ўчастках, дзе вялося назіранне, склала 62,1%. Па дадзеных назіральнікаў — 51,2%.

7. Не адбылося пазітыўных зменаў і ў падліку галасоў.

На 44,2% выбарчых участкаў праігнаравалі патрабаванне выбарчага заканадаўства аб падліку галасоў і абвяшчэнні вынікаў падліку асобна па датэрміновым галасаванні, галасаванні па месцы знаходжання выбаршчыкаў і галасаванні на выбарчым участку ў асноўны дзень выбараў.

«Галасаванне па месцы знаходжання выбаршчыкаў можна адзначыць, як новы момант гэтай выбарчай кампаніі, — зазначыў Ухналёў. — Вельмі вялікія лічбы ў асобных камісіях, якія такім чынам вырашалі праблемы яўкі: 44%, 42%, 30%. У Магілёве на адным з участкаў зафіксавана, што на даму прагаласавала больш за 1000 чалавек, калі там усяго каля 1800 выбаршчыкаў».

Агулам на 82,7% выбарчых участкаў працэс падліку галасоў і вызначэння вынікаў выбараў апынуўся непразрыстым не толькі для назіральнікаў, але і для саміх сябраў выбарчых камісій.

«Я прывяду два прыклады, калі нашы назіральнікі бачылі вынікі. На ўчастку №549 назіральніку сапраўды паказалі ўсе бюлетэні. Аднак там датэрмінова прагаласавала 90%, а ў асноўны дзень — дзевяць выбаршчыкаў. Таму бюлетэні там раскладвалі, паказвалі і лічылі так, як ёсць. Натуральна, з вялікім адрывам там перамог праўладны кандыдат», — распавядае Валер Ухналёў.

А ў другім выпадку на ўчастку №96 у Мінску, дзе назіральніку кампаніі «За справядлівыя выбары» таксама паказалі ўсе бюлетэні, лічбы яго і камісіі моцна разышліся. І старшыня ўчастковай камісіі вырашыў, што назіральнік проста памыліўся.

НР

3
Anatol Starkou / Адказаць
12.09.2016 / 10:06
На Беларусі па ранейшаму (з 1996-га лістапада) не існуе падзела ўлады на заканадаўчую, судовую і выканаўчую галіны. То бок не існуе дэмакратыі - ўлады, якая падкантрольна беларускаму народу. Палатка - фармальнасць. (Падрыхтавала чатыры закона за пяць год.) Болей казаць няма аб чым, паважаны аўтар НР. Вы не бачыце сутнасць нашай дэмакратыі. Таму ў вас шмат слоў у тэксце артыкула.
0
sic! / Адказаць
12.09.2016 / 10:17
Навошта гэты доўгі сьпіс?! Выбараў не было таму, што ў дыктатуры ёсьць толькі адзіны выбар: трымацца за ўладу так, як чорт - за грэшную душу... Алк ўсе роўна ёй гэта не дапаможа, як не дамапагло і ўсім папярэднім дыктатурам, што сышлі ў нябыт разам са сваімі хаўрусьнікамі. Час ідзе наперад - і ён скарачае жыцьцё дыктатур. Кожнага дня!
0
Anatol Starkou / Адказаць
12.09.2016 / 10:28
У нас няма таго, што раньш было - Вярхоўнага Савета РБ, і ён, як заканадаўчая галіна беларускай улады, патрэбен беларускай дэмакратыі.
Паказаць усе каментары/ 6 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру