14.06.2017 / 23:09

Камуністы-калякінцы і БХД пасварыліся, ці даваць імя Вайніловіча скверу за Чырвоным касцёлам на чыім баку вы? 58

Ідэю надаць скверу імя фундатара касцёла Эдварда Вайніловіча агучылі сталічныя ўлады яшчэ чатыры месяцы таму пасля публікацыі ў «Советской Белоруссіі». Прапанову, што выглядала цалкам лагічнай, падтрымала камісія па найменаванні і перайменаванні праспектаў, вуліц, плошчаў і іншых складнікаў Мінска. Аднак знайшліся тыя, хто выступіў рэзка супраць гэтай ініцыятывы.

Эдвард Вайніловіч. Фота wikimedia.org

Адзначыліся камуністы-калякінцы.

«Мінская гарадская арганізацыя Беларускай партыі левых «Справядлівы свет» лічыць неабходным заявіць, што лічыць немагчымым унясенне ў тапаніміку беларускай сталіцы імя Вайніловіча. Гэта звязана, перадусім, з яго рэзка негатыўным стаўленнем да ідэі беларускай дзяржаўнасці, з яго грэбаваннем беларускай нацыянальнай культурай, імкненнем пазбавіць беларускі народ яго суверэннага права жыць самастойна — паза польскай дзяржавы і польскай нацыі. З уласных успамінаў Вайніловіча вядома, што ён лічыў неабходным узнаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772 года, для чаго, у тым ліку, падчас Першай сусветнай і Грамадзянскай войнаў супрацоўнічаў з нямецкімі і польскімі акупантамі, што быў прыхільнікам «паланізацыі» Беларусі і называў яе не інакш як «літоўска-беларускія Крэсы», — пішацца ў партыйным звароце ў гарвыканкам.

Выглядае, што зварот быў не адзін, паколькі ў адказе Мінгарвыканкама гаворка ідзе пра «звароты», а не адзін ліст.

«Прапановы Мінскага гарадскога камітэта Беларускай партыі левых «Справядлівы свет» пра недапушчальнасць увекавечвання ў тапаніміцы Мінска імя Вайніловіча і надання наймення «Юнацтва» [менавіта такую прапанову высунула партыя левых — НН] скверу каля Чырвонага касцёла накіраваны ў камісію і будуць прынятыя да ўвагі», — гаворыцца ў адказе.

Сустаршыня аргкамітэта па стварэнні партыі Беларуская хрысціянская дэмакратыя Павел Севярынец б’е трывогу. Паводле яго звестак, няма пэўнасці ў тым, якім будзе канчатковае рашэнне.

«Вернікі Чырвонага касцёла даўно прасілі пра такое перайменаванне. І Мінгарвыканкам быў у курсе. Пасля сёлетняй публікацыі ў «Советской Белоруссіі» ў студзені працэс, здаецца, пайшоў. Але камуністы, якія заселі ў Мінгарвыканкаме — доўгі час па ідэалагічнай лініі працавалі то Чыкін, то Карпенка — панапісвалі звароты. Там іх дзясяткі. Маўляў, нельга пераймяноўваць, Вайніловіч — польскі дзеяч, які да Беларусі не мае ніякага дачынення, нягледзячы на тое, што Чырвоны касцёл стаіць пасярод плошчы, — тлумачыць Севярынец. —

У выніку там сітуацыя 50/50. Да канца наступнага тыдня камісія па тапаніміцы павінна прыняць рашэнне адносна перайменавання. І мы заклікаем усіх уключацца і дасылаць на адрас Мінгарвыканкама звароты, каб перайменаваць сквер у гонар Вайніловіча».

Павел падрыхтаваў шаблон зварота:

«У Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт
220030, пр. Незалежнасці, 8
Грамадзяніна (грамадзянкі)
Які (якая) пражывае па адрасе

Заява

Прашу Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт надаць скверу ў межах комплексу будынкаў касцёла святых Сымона і Алены, дамоў №17 і 19 па вул. Савецкай і №4 па вул. Свярдлова імя выбітнага беларускага дзеяча, фундатара касцёла святых Сымона і Алены Эдварда Вайніловіча.

Эдвард Вайніловіч — чалавек, які ў цяжкія часы напрыканцы ХІХ — напачатку ХХ стагоддзя зрабіў вельмі шмат для дабрабыту і духоўнага развіцця жыхароў Мінска і агулам усіх беларусаў. Гістарычная справядлівасць патрабуе, каб імя Эдварда Вайніловіча было ўшанавана ў Мінску.

Дата
Подпіс»

* * *

Эдвард Антоні Леанард Вайніловіч нарадзіўся 13 кастрычніка 1847 года ў маёнтку Сляпянка пад Мінскам. Бацька яго паходзіў са знакамітага ў той час роду Вайніловічаў, а маці — з роду Ваньковічаў. Мелі Вайніловічы і кроўныя сувязі з Адынцамі ды Манюшкамі. Вайніловічам належалі вялікія зямельныя ўладанні ў Наваградскім ваяводстве, галоўным маёнткам былі Савічы ў Слуцкім павеце. Эдвард з медалём скончыў Слуцкую гімназію, пасля паступіў у Пецярбургскі імператарскі тэхналагічны інстытут, потым стаў слухачом Сельскагаспадарчай акадэміі ў Прушкаве (Польшча). Пасля смерці бацькі юнак вярнуўся ў Савічы і вёў гаспадарку.

У 1888 годзе быў абраны віцэ-старшынёй Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі. Тройчы абіраўся ў расійскую Дзяржаўную Думу. А з 1906 года стаў членам Дзяржаўнага савета Расіі ад Мінскай губерні. Сталыпін прапаноўваў яму пасаду віцэ-міністра сельскай гаспадаркі Расійскай імперыі. Аднак Эдвард адмовіўся.

За час працы быў узнагароджаны пяццю ордэнамі і адным медалём. Сімпатызаваў беларускаму руху: падтрымліваў утварэнне БНР, у доме Вайніловіча праходзіў вядомы Беларускі з’езд Случчыны, які ініцыяваў Слуцкае паўстанне.

Памёр Эдвард Вайніловіч у 1928 годзе ў Польшчы.

Эдвард Вайніловіч. Бацька Сымона і Алены

Настасся Роўда

2
Мікола))) / Адказаць
14.06.2017 / 23:17
Калякінцы відаць ня ведаюць пра краёвы рух у Беларусі. А маглі б падвучыцца...
49
Поддержим коммунистов / Адказаць
14.06.2017 / 23:33
Надо поддержать второе предложение партии коммунистов. Лаврентий Фомич Цанава сделал выдающийся вклад в послевоенное возрождение республики и заслуживает увековечения в топонимике белорусской столицы. Он не гнушался и контактами с белорусской интеллигенцией, лично провёл многочасовые беседы с известной белорусской поэтессой Л. Гениюш, несмотря на её антисоветскую настоенность.
54
Анатоль Сідарэвіч / Адказаць
14.06.2017 / 23:34
Ніякай вуліцы і ніякай плошчы імем гэтага зубра называць не трэба. Яго імя бяруць на ўзбраенне сучасныя польскія нацыяналісты, для якіх нават Станіслаў Грабскі (ага, той самы, брат польскага прэм'ера 1920-х) -- здраднік. І трэба пачаць кампанію супраць працэсу беатыфікацыі гэтага зубра.(Зубрамі Пілсудскі называў тутэйшых абшарнікаў-кансерватараў. Трапнае вызначэнне.)  
Паказаць усе каментары/ 58 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру