15.11.2017 / 20:35

Суіцыд: як распазнаць крызіс у падлетка і што трэба / чаго не трэба казаць у крытычнай сітуацыі 9

Бацькі, будзьце пільныя! Меркаванне, што людзі, якія пайшлі на суіцыд, нікому не кажуць пра свае намеры, памылковае. Большасць людзей у той ці іншай форме папярэджвае тых, хто знаходзіцца побач. А дзеці наогул не ўмеюць хаваць сваіх планаў. Размовы кшталту «ніхто і не мог падумаць» азначаюць толькі тое, што акружэнне не прыняло або не зразумела сігналаў, якія дасылаліся.

Асноўныя матывы суіцыдальных паводзін у дзяцей і падлеткаў:

  • перажыванне крыўды, адзіноты, адчужанасці і непаразумення;
  • сапраўдная ці ўяўная страта любові бацькоў, непадзеленае пачуццё і рэўнасць;
  • перажыванні, звязаныя са смерцю, разводам або сыходам бацькоў з сям'і;
  • пачуцце віны, сораму, абражанага самалюбства, самаабвінавачанні;
  • боязь ганьбы, насмешак або прыніжэння;
  • страх пакарання, нежаданне папрасіць прабачэння;
  • любоўныя няўдачы, сэксуальныя эксцэсы, цяжарнасць;
  • пачуцце помсты, злосці, пратэсту; пагроза або вымагальніцтва;
  • жаданне прыцягнуць да сябе ўвагу, выклікаць спачуванне, пазбегнуць непрыемных наступстваў, адысці ад цяжкай сітуацыі;
  • спачуванне ці перайманне таварышам, героям кніг ці фільмаў.

Калі падлетак задумаў сур'ёзна здзейсніць самагубства, то звычайна пра гэта няцяжка здагадацца па шэрагу характэрных прыкмет, якія можна падзяліць на 3 групы: слоўныя, паводніцкія і сітуацыйныя.

Слоўныя прыкметы

Падлетак, які рыхтуецца здзейсніць самагубства, часта кажа пра свой душэўны стан:

  • адкрыта кажа пра смерць: «Я збіраюся скончыць з сабой», «Я не магу так далей жыць»;
  • ускосна намякае на свае намеры: «Я больш не буду ні для каго праблемай», «Табе больш не давядзецца пра мяне хвалявацца»;
  • шмат жартуе на тэму самагубства;
  • праяўляе нездаровую зацікаўленасць пытаннямі смерці.

Паводніцкія прыкметы

Падлетак можа:

  • раздаваць іншым рэчы, якія маюць вялікую асабістую значнасць, канчаткова прыводзіць у парадак справы, мірыцца з даўнімі ворагамі;
  • дэманстраваць радыкальныя перамены ў паводзінах, такія як: у ежы — есць замала або зашмат; у сне — спаць замала або зашмат; у вонкавым выглядзе — стаць неахайным; у школьных звычках — прапускаць заняткі, не выконваць дамашнія заданні, пазбягаць зносін з аднакласнікамі, праяўляць раздражняльнасць, панурасць, знаходзіцца ў змрочным настроі;
  • замкнуцца ад сям'і і сяброў;
  • быць празмерна дзейным ці, наадварот, абыякавым да навакольнага свету;
  • адчуваць напераменку то раптоўную эйфарыю, то прыступы адчаю;
  • праяўляць прыкметы бездапаможнасці, безнадзейнасці і роспачы.

Сітуацыйныя прыкметы

Дзіця можа вырашыцца на самагубства, калі:

  • сацыяльна ізаляваны, адчувае сябе адрынутым;
  • жыве ў нестабільным асяроддзі (сур'ёзны крызіс у сям'і; алкагалізм — асабістая або сямейная праблема);
  • адчувае сябе ахвярай гвалту — фізічнага, сэксуальнага або эмацыйнага;
  • прадпрымаў раней спробы самагубства;
  • мае схільнасць да суіцыду з прычыны таго, што ён здзейсніўся кімсьці з сяброў, знаёмых або членаў сям'і;
  • перанёс цяжкую страту (смерць кагосьці з блізкіх, развод бацькоў);
  • занадта крытычна ставіцца да сябе.

Дзіця можа проста казаць пра суіцыд, можа разважаць пра бессэнсоўнасць жыцця, што без яго ў гэтым свеце будзе лепш.

Павінны насцярожыць фразы тыпу «ўсё надакучыла», «ненавіджу ўсіх і сябе», «пара пакласці ўсяму канец», «калі ўсё гэта скончыцца», «так жыць немагчыма», пытанні «а што б ты рабіў, калі б мяне не стала?», развагі пра пахаванне.

Трывожным сігналам з'яўляецца спроба раздаць усе даўгі, памірыцца з ворагамі, раздарыць свае рэчы, асабліва з згадваннем аб тым, што яны яму не спатрэбяцца.

Акрамя пералічаных, вылучаюцца яшчэ некалькі прыкмет гатоўнасці дзіцяці да суіцыду, пры з'яўленні 1—2 з якіх варта звярнуць асаблівую ўвагу:

  • страта цікавасці да любімых заняткаў, зніжэнне актыўнасці, апатыя, бязволле;
  • грэбаванне ўласным выглядам, неахайнасць;
  • з'яўленне цягі да адзіноты, аддаленне ад блізкіх людзей;
  • рэзкія перапады настрою, неадэкватная рэакцыя на словы, беспрычынныя слёзы, павольная і малавыразныя гаворка;
  • раптоўнае зніжэнне паспяховасці і безуважлівасць;
  • дрэнныя паводзіны ў школе, прагулы, парушэнні дысцыпліны;
  • схільнасць да рызыкі і неапраўданых і неабдуманых учынкаў;
  • праблемы са здароўем: страта апетыту, дрэннае самаадчуванне, бессань, кашмары ў сне;
  • абыякавае расстанне з рэчамі ці грашыма, раздорванне іх;
  • імкненне прывесці справы ў парадак, падвесці вынікі, прасіць прабачэнне за ўсё, што было;
  • самаабвінавачанні ці, наадварот, прызнанне ў залежнасці ад іншых;
  • жарты і іранічныя выказванні альбо філасофскія разважанні на тэму смерці.

Што рабіць? Як дапамагчы?

Калі вы заўважылі ў дзіцяці схільнасць да самагубства, паспрабуйце пагаварыць з ім па душах. Толькі не задавайце пытанні пра суіцыд раптам, калі чалавек сам не закранае гэтую тэму. Паспрабуйце высветліць, што яго хвалюе, ці не адчувае ён сябе адзінокім, няшчасным, загнаным у пастку, нікому не патрэбным або абавязаным, хто яго сябры і чым ён захоплены. Можна паспрабаваць знайсці выхад з сітуацыі, якая склалася, але часцей за ўсё дзіцяці дастаткова проста выгаварыцца, зняць назапашанае напружанне, і яго гатоўнасць да суіцыду зніжаецца. Заўсёды варта ўсвядоміць «якая прычына» і «якая мэта» ўчынкаў дзіцяці. Не бойцеся звяртацца да спецыялістаў-псіхолагаў.

Зварот да псіхолага не азначае пастаноўкі на ўлік і не ставіць кляйма псіхічнай непаўнавартасці.

Большасць людзей, якія робяць замах на сваё жыццё, — псіхічна здаровыя людзі, асобы, творча адораныя, яны проста апынуліся ў складанай сітуацыі. Выратаваць дзіця ад адзіноты можна толькі любоўю!

Калі вы чуеце

Абавязкова скажыце

Нельга казаць

«Ненавіджу ўсіх»

Адчуваю, нешта адбываецца, давай пагаворым пра гэта

Калі я быў у тваім узросце… Ды ты проста нясеш лухту

«Усё безнадзейна і бессэнсоўна»

Адчуваю, што ты чымсьці прыгнечаны. Часам мы ўсе адчуваем так сябе. Давай абмяркуем, якія ў нас праблемы, як іх можна вырашыць

Падумай пра тых, каму горш, чым табе

«Усім было б лепей без мяне»

Ты шмат значыш для мяне, для нас. Мяне турбуе твой настрой. Пагаворым пра гэта

Не кажы глупстваў. Пагаворым пра іншае…

«Вы не разумееце мяне»

Раскажы мне, што ты адчуваеш. Я сапраўды хачу цябе зразумець.

Ды дзе ж мне цябе зразумець?!

«Я зрабіў жахлівую рэч»

Я бачу, што ты адчуваеш віну. Давай пагаворым пра гэта

І што ты зараз хочаш? Выкладвай проста зараз!

«У мяне ніколі нічога не атрымліваецца»

Ты зараз адчуваеш недахоп сіл. Давай абмяркуем, як гэта памяняць

Не выходзіць — значыць, не стараўся!

Важна выконваць наступныя правілы:

  • будзьце ўпэўненыя, што вы ў стане дапамагчы;
  • будзьце цярплівыя;
  • не імкніцеся шакаваць або пагражаць чалавеку, кажучы «ідзі і зрабі гэта»;
  • не аналізуйце яго паводніцкія матывы, кажучы: «Ты так адчуваеш сябе, таму што…»;
  • не спрачайцеся і не імкніцеся абразуміць падлетка, кажучы: «Ты не можаш забіць сябе, таму што…»;
  • рабіце усё, што ад вас залежыць.

І, вядома ж, звяртайцеся да спецыялістаў па дапамогу!

Гарадскі клінічны дзіцячы псіхіятрычны дыспансер

Мінск, вуліца Янкі Лучыны, 6
+375 17 320-88-71 +375 17 315-06-79

0
охо-хо / Адказаць
15.11.2017 / 20:53
У ребенка есть какая-то проблема. о которой он скорее всего или сам говорит или о ней должны знать родители. если они интересуются настроением своего ребенка. спрашивая что случилось при подавленном настроении. Взрослые люди часто сами создают проблемы подросткам. запугивая. что это как-то отразится на их всей оставшейся жизни. Часто в разной литературе пишут о первой любви. как о какой-то ценности. которую нельзя потерять слишком романтизируя или слишком драматизируя. отношения между противоположными полами в подростковом возрасте. На самом деле практически у всех первая любовь ничем не заканчивается. Детям нужно чуть ли не с садовского возраста говорить. как только у них какие-то симпатии появляются. что все проходит. будет еще в жизни много мальчиков и девочек. что нет никаких неразрешимых проблем и со всеми проблемами в первую очередь нужно обращаться к родителям. они всегда посоветуют. помогут хотя бы те. что скажут. чтобы плюнули и забыли. Часто учителя в школе из-за оценок заставляют детей сильно переживать. на что родители правильно реагируют. если говорят. чтобы не обращали внимания на придурочных  учителей и будет еще следующая четверть. следующий год. когда можно все исправить или в другую школу перейти. если учителя неадекваты. пусть им будет хуже. потому что о неадекватном поведении учителей в этой школе узнают все в округе. если каким-то диким образом ведут себя со школьниками и подростками. Знаю случай. когда мальчик погиб. выбросившись из окна из-за первой безответной любви. Потом оказалось. что и учителя знали о безответной любви и друзья какие-то с подругами. и он рассказывал. что с собой покончит. но никто не сказал. этому мальчику, чтобы плюнул на ту девочку. которая ему не отвечает взаимностью и нашел себе другую или учебой занялся. и будет еще любовь в его жизни и может не одна. Как-то все такие интеллигентные были. что восхищались и сочувствовали его любви. а потом с возвышенными чувствами объясняли какую от там записку оставил. где написал о своей неразделенной любви. Проще нужно быть. объяснять детям. что все проще. не получилось что-то сегодня. получится завтра. не сошлось все клином на училке. оценке или девочке. будет еще жизнь и будет что-то еще. 
1
не тех лечат. / Адказаць
15.11.2017 / 21:11
как проблемы детям устраивать в школе и где угодно. то за это не наказывают. а как раздираться кто детям нервы трепит. то нет никого. какие-то психологи хотят научить как удержать подростка от суицида. если тому свет не мил. А кто устраивает такую жизнь. что подростку свет белый не мил. почему не выясняют и не принимают меры к тем людям. которые устраивают террор и до самоубийства доводят? Может нужно выяснять какими методами людей и подростков доводят до самоубийства. чтобы за такие действия наказывать и с работ разных увольнять. пока кого-нибудь такими действиями до самоубийства не довели? В Новинки кладут тех. кого спасли. кто пытался совершить самоубийство. Почему не выясняют что довело до самоубийства и не стремятся устранить причину. а лечат и успокаивают тех. кто не смог это перенести и кто может опять повторить попытку. если причина не устранена? Лечить нужно тех. кто доводит до самоубийства других и не осознает этого. и очень строго наказывать. если осознанно доводит до самоубийства. Почему медики в первую очередь не выясняют кто довел до самоубийства и не проверяют факты. почему сразу считают несколько ненормальным того. кто пытается совершить самоубийство? Есть какая-то статистика причин самоубийств. что и кто доводит до самоубийств и того. что люди начинают не понимать где находятся. от чего их лечить сразу бросаются. не проверяя были ли те ужасы какие-то про которые эти люди рассказывают. Учитель же может даже на лбу что-то ученику написать. из-за чего его лечить нужно. или школьника. если для того это драма все его короткой жизни? 
4
Этнакрат / Адказаць
16.11.2017 / 00:16
Пералiчаныя сымтомы тычацца 100% падлеткаًу высакаразьвiтых краiн, а таксама 40% дарослага насельнiцтва зь iнфантыльнай псыхiкай. Адсюль пытаньне да аًутара: як чалавецтва дагэтуль ня вымерла???!...;-)))
Паказаць усе каментары/ 9 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру