04.07.2018 / 16:32

Святар: «Я не веру ў Дзень Незалежнасці, які святкуецца з нагоды перамогі аднаго злачыннага рэжыму над другім» Абмяркоўвайце! 50

Піша айцец Вячаслаў Барок.

Маё пытанне: Дзень Рэспублікі — гэта Дзень Незалежнасці або залежнасці?

Кожная краіна мае такі дзень, калі святкуецца тое, што аб’ядноўвае ўсю нацыю, — гэта Дзень Незалежнасці, Дзень Рэспублікі.

У нас ужо каторы год такім днём ёсць 3 ліпеня. Дата прымеркаваная да дня вызвалення Мінска ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Што там тое і казаць — падзея слаўная! І нельга аніяк забыцца на яе. Фашызм — гэта трагедыя сусветнага маштабу. Жыццё чалавека ёсць абсалютнай каштоўнасцю, а таму і памяць пра тых, хто загінуў, павінна быць святой.

Тым не менш, памяць аб трагедыі Другой сусветнай вайны — гэта адна справа, а вось пафасная трактоўка гісторыі і пры гэтым фрагментарны да яе падыход і бяспамяцтва ў адносінах да няменшай трагедыі, крыніцай каторай з’яўляўся камуністычны рэжым з Масквы, — гэта ўжо зусім іншая справа.

Святкаванне Дня Незалежнасці і атаясамліванне яго выключна з перамогай над фашызмам асабіста мяне змушае яшчэ раз пераканацца ў сваіх думках: перамогу здабылі, а стану незалежнасці, на жаль, так яшчэ і не асягнулі.

З прыкрасцю, але трэба сказаць, што вызваленне ад фашызму не прынесла Беларусі свабоды. Немагчыма ж прамаўчаць пра палітычныя рэпрэсіі, галадамор, перасяленні… Гэтым з’явам спадарожнічалі сотні тысяч ахвяраў і несправядлівых смерцяў нашых суграмадзян.

Хтосьці скажа: але ж гэта іншая гісторыя! Іншая то іншая, але ж наша.

Святкуючы перамогу над фашызмам і не асудзіўшы злачынствы камуністычнага рэжыму, мы пішам старонку гісторыі нашай краіны і абапіраемся на фальшывыя сведчанні. Як сказаў папа Францішак: «Усе дыктатуры пачыналіся так: з фальсіфікацыі інфармацыі, з пераходу камунікацыі ў рукі адной несумленнай асобы, несумленнага ўрада» (прамова 18 чэрвеня 2018).

А значыць, і сучасная старонка нашай гісторыі становіцца падобнай да мінулай, калі панаваў таталітарны рэжым, пры якім, як вядома, чалавек і ягонае жыццё не ўяўляла абсалютнай каштоўнасці. Чалавек — гэта нішто! Важна — парадак.

А таму і атрымліваецца: маем вайсковыя парады, і калоны вайсковай тэхнікі дэманструюць сваю перавагу над усім, у тым ліку над спецтэхнікай МНС і хуткай дапамогі. Так адбывалася ўжо не раз, калі ў дарожным руху прыярытэт аддаваўся вайскоўцам, а не службам надзвычайнай дапамогі. Доказам з’яўляюцца здымкі ў інтэрнэце, на якіх бачна, як апошнія, прапускаючы ваенную калону, стаяць з уключанымі мігалкамі, а значыць, спяшаюцца ратаваць канкрэтных людзей! Пытанне: яны паспелі? Што сталася з тымі людзьмі? У такой сітуацыі ім або вам патрэбныя гэтыя парады? Мне — не.

Хтосьці скажа, што я нагнятаю, перабольшваю. Добра, я магу прамаўчаць.

Дарэчы, я б наогул не задаваў аніякіх пытанняў, каб іх не задавалі памерлыя, несправядліва загінулыя, а больш дакладна — іх косці, якія ўздымаюцца з-пад зямлі. Ім, усё адно як быццам бы не ляжыцца пад зямлёй. Такое ўражанне, што ім абрыдла маўчанне жывых і яны хочуць задаць пытанні: адкуль столькі пафасу і фанабэрыі ў праўладных колах? адкуль такая блізарукасць плебсу? чаму адбываюцца парады на касцях? чаму не хаваюць годна ахвяраў ХХ стагоддзя і так імпэтна хочуць справіць хаўтуры памяці народа?

Аб чым гэта я?

Я пра Хайсы, што пад Віцебскам.

Там ляжаць косці несправядліва забітых людзей. Яны дагэтуль непахаваныя. Яны кожны год вылазяць з-пад зямлі. І нібы моўчкі шукаюць людзей, якія б ушанавалі іх памяць. Я хадзіў па хайскім узлеску, сам браў у рукі раскіданы гумовы абутак, вытрасаў з яго зямлю, а разам з ёй высыпаліся людскія косткі, бачыў чарапы з адзінай дзіркай у патыліцы.

Гэта ўсё Хайсы. Там ляжаць парэшткі тысяч чалавек, якія былі забітыя НКВД перад вайной. А колькі ж такіх магіл на Беларусі! Яны ёсць у кожным рэгіёне нашай краіны. Іх столькі, што можна меркаваць: камуністычны рэжым сістэматычна вынішчаў наш народ. І немагчыма не задаць пытанне: ці гэта не быў генацыд супраць беларускага народа? Няхай на гэтае пытанне шукаюць адказ гісторыкі. Фактам ёсць, што ад чырвонага рэжыму ў Беларусі загінула людзей не менш, чым ад фашыстаў падчас вайны. Фактам ёсць, што сістэматычна вынішчалася культура Беларусі. Нішчылася мова — душа народа. І ў пэўны момант знішчэнне Беларусі дайшло да такой мяжы, што сёння небеспадстаўна можа прагучаць пытанне: ці наогул існуе такі шанец на адраджэнне беларускай нацыі? На гэтае пытанне адкажа час.

Я не веру ў Дзень Незалежнасці, які святкуецца з нагоды перамогі аднаго злачыннага рэжыму над другім. Такая перамога не дае ані незалежнасці, ані свабоды. І мы сёння маем небяспеку стаць закладнікамі памылковай ідэалогіі і яе нявольнікамі.

Я веру ў Хрыста, які кажа: «Пазнайце праўду, і праўда вызваліць вас» (Ян 8, 32).

А таму, калі хочам сапраўднага вызвалення, свабоды і незалежнасці, можа, варта перастаць блефаваць, ладзячы вайсковыя парады. Хопіць крывадушнічаць праз ушанаванне ахвяраў фашызму і ўпартае незаўважанне ахвяраў камунізму, якія ляжаць побач, а часцяком у тых самых магілах. Давайце пазнаем гістарычную праўды і адкрыем усе архівы. Давайце рассакрэцім тыя злачынствы, доказы якіх яшчэ сёння захоўваюцца ў тэчках з грыфам «сакрэтна».

Тут няма памылкі, каб я памыляўся, і не было складу злачынства ў гістарычных дзеях таго часу, то і не ўтойваліся б так упарта і архівы Другой сусветнай вайны, якія засакрэчаныя ў Расіі да 2040 года, а архівы НКВД да 2050 года. Каб было чым ганарыцца і не было б чаму саромецца чэкістам за мінулае, то і адкрылі б архівы КДБ у Беларусі. Калі няма злачынства, то чаго хаваць?

Аднак праўдай ёсць тое, што несправядлівым рэжымам ёсць што хаваць. Пераконвае нас у гэтым досвед іншых краін, напрыклад Літвы і Украіны. У іх рассакрэцілі архівы, і гісторыкі сёння раскрываюць злачынствы супраць народа.

Сёння ў нашым грамадстве нарастае супрацьстаянне. Мы, беларусы, дзеці катаў і дзеці ахвяраў, на ўзроўні падсвядомасці адчуваем паміж сабою прорву. І калі мы розныя, хочам мірна жыць у адной краіне, то павінны задумацца над тым, што зрабіць, каб паяднацца і прымірыцца паміж сабою і са сваёй гісторыяй.

Такога прымірэння, безумоўна, немагчыма ўявіць без яскравых і непахісных маральных арыенціраў у грамадстве. Гэту місію павінны выканаць рэлігійныя арганізацыі.

Аднак гэта будзе магчымым, калі ў Беларусі будзе дадзена сапраўдная свабода сумлення і веравызнання. А пакуль даводзіцца толькі гаварыць пра свабоду рэлігіі, а не жыць ёю. Ці ж магчыма ў краіне, дзе ёсць свабода рэлігіі, уявіць такую сітуацыю, калі дзяржаўны чыноўнік на пытанне, чаму ён не дазваляе працаваць тым ці іншым святарам з-за мяжы, адказвае: «А гэта маё права…» Вось і ўся свабода, гэта свавольства чыноўніка, але ж не свабода рэлігіі.

Разумею, каб дзяржава дала свабоду рэлігійную, цэрквы павінны захацець яе ўзяць. Зноў, як сведчаць архіўныя дакументы з Украіны, занадта ж блізка былі паміж сабою структуры КГБ і РПЦ, даходзіла да таго, што план дзейнасці цэрквам, сінодам, біскупам пісала Лубянка, а пра здраду касцёла гаварыць не прыходзіцца з той простай прычыны, што не было біскупаў у той час, а з духавенства выжылі адзінкі.

У такой сітуацыі, пакуль РПЦ не прызнаецца ў памылках і сваёй нявернасці Хрысту, якая праяўлялася ў супрацоўніцтве паасобных біскупаў і святароў з КДБ, і не пакаецца ў гэтым, няма размовы, каб РПЦ адыграла такую ролю маральнага арыенціра.

РКЦ — яе роля змінімілізаваная дзяржавай. А поля дзейнасці зведзеная да гета.

Можна адчытаць пасыл дзяржавы РКЦ: маеце свае касцёлы, то і маліцеся ў іх і нават не спрабуйце са сваім Евангеллем выйсці за межы, якія праходзяць па лініі сценаў вашых храмаў. Красамоўным доказам ёсць перадача крыжа з могілак Благаўшчына касцёлу Святога Роха ў Мінску. Крыж быў пастаўлены на могілках у гонар памяці кс. Гадлеўскага, пробашча Чырвонага касцёла, які быў забіты падчас вайны. І ў гэтым годзе, раптоўна, крыжы пачалі перашкаджаць камусьці. Крыжы знікаюць у Трысцянцы, у Курапатах крыжы арыштоўваюць, бо ім, як аказваецца, няма месца ў «свабодным і незалежным» грамадстве. Што гэта, як не гета хрысціянства?

Нам усім патрэбна пакаянне, а не вайсковыя парады.

Трэба адкрыць архівы, каб спазнаць гістарычную праўду, пазнаць злачынствы. Трэба акрэсліць зло, яго межы, каб можна было ў ім пакаяцца.

І, пакаяўшыся ў злачынствах мінулага, мы, нашчадкі катаў і ахвяраў, зможам працягнуць сабе ўзаемна рукі для прымірэння.

Калі гэта настане, то гэта і будзе дзень сапраўднага вызвалення і пераломны момант нашай гісторыі, бо дзякуючы яму мы атрымаем магчымасць распачаць будаўніцтва нашага супольнага дома, імя якога — Беларусь, нашай Рэспублікі.

10
Алек.RU / Адказаць
04.07.2018 / 16:48
Цудоуны артыкул,падпiшуся пад кожнай iдэяй.
6
Юрась / Адказаць
04.07.2018 / 16:50
Так і ёсць

3
LMI / Адказаць
04.07.2018 / 16:51
А што абмяркоўваць і пра што спрачацца. Існуе ГІСТАРЫЧНЫ ФАКТ - 3 ліпеня 1944 года быў вызвалены Менск ад фашыстоўскага войска. Дзе тут хоць адно слаўцо, ці адна літара што гаворка шла пра нараджэньне Беларусі, ці яе вызваленьне? Няма гэтага. Значыць усе астатняе - ПРЫДУМКА і ЛУХТА
Паказаць усе каментары/ 50 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру