21.08.2019 / 09:41

Сяргей Абламейка: Калі Мінск стане Прагай 7

20 жніўня — роўна 100 гадоў з дня сьмерці Івана Луцкевіча — аднаго з трох бацькоў сучаснай беларускай нацыі. Гэта Вацлаў Іваноўскі, браты Іван і Антон Луцкевічы, піша Радыё Свабода.

Помнік Францішку Палацкаму на плошчы Палацкага ў Празе.

Менавіта гэтыя тры чалавекі заклалі ў 1903 годзе першую беларускую палітычную партыю — Рэвалюцыйную грамаду. А народ ператвараецца ў нацыю тады, калі для абароны яго інтарэсаў узьнікае група людзей, якая ставіць сабе палітычныя мэты.

Іван Луцкевіч быў сапраўдным лідэрам беларускага адраджэньня пачатку ХХ стагодзьдзя. Ён нарадзіўся ў сям’і ўдзельніка паўстаньня Каліноўскага, займаўся нелегальнай дзейнасьцю ў часе рэвалюцыі 1905 году, быў сузаснавальнікам першых беларускіх газэт «Наша доля» і «Наша Ніва», заснаваў віленскую беларускую гімназію і першы беларускі навуковы музэй, які пасьля стаў называцца Віленскім беларускім музэем імя Івана Луцкевіча. Менавіта пра гэты музэй Максім Багдановіч некалі захоплена напісаў:

«Гэта ёсьць фундамэнт нашага адраджэньня. Гэта і за тысячу гадоў будзе сьведчыць пра нас».

На жаль, пасьля Другой сусьветнай вайны ўлады савецкай Беларусі адмовіліся ад калекцыі музэю на карысьць Літвы.

Помнік Францішку Ладзіславу Рыгеру ў Рыгеравых садах Прагі, адзін зь некалькіх у сталіцы Чэхіі

Браты Луцкевічы былі ініцыятарамі абвяшчэньня незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі 25 сакавіка 1918 году.

Я заўсёды думаю пра Івана Луцкевіча, калі хаджу па Празе і гляджу на вуліцы, пляцы і паркі, якія носяць імёны Францішка Палацкага або Францішка Ладзіслава Рыгера. Палацкі і Рыгер заснавалі першую чэскую палітычную партыю — Нацыянальную, якую яшчэ называюць партыяй старачэхаў.

Надпіс на помніку Палацкаму ў Празе: «Свайму абуджальніку і правадыру ўваскрослая нацыя»

У Празе гэтым дзеячам стаяць вялікія помнікі на вуліцах, пляцах і ў парках, якія носяць іх імёны. Яны пахаваныя на самых вядомых могілках сталіцы Чэхіі — Вышаградзкіх, гэта чэскі нацыянальны пантэон.

А ў Менску летась у парку імя Янкі Купалы ўстанавілі камень на месцы дому, дзе жылі браты Луцкевічы, але зроблена гэта было на ініцыятыву сваякоў. І гэта — усё.

Манумэнтальная прапаганда — важная частка выхаваньня і маладога пакаленьня, і грамадзтва ў цэлым. Каму помнікі стаяць на вуліцах і пляцах — таго людзі і шануюць.

Я вельмі зайздрошчу чэхам і вельмі спадзяюся, што некалі мы ўсё ж станем больш падобныя да іх — і значыць, да саміх сябе.

2
Национал-капиталист Беларуси / Адказаць
21.08.2019 / 11:41
Стоят же памятники коммунистам Ленину, Марату Казею, Калинину, Коласу. Не счесть!
12
МіколаА / Адказаць
21.08.2019 / 12:33
Вельмi зручна шкадаваць Беларусь, шпацыруючы па Празе. Хочаш помнік Луцкевічу - зрабі. Лабадзенка ж зрабіў помнік Касцюшку.
0
HENRIK KWINTA / Адказаць
21.08.2019 / 13:23
Никогда!, пры гэтай уладзе.
Паказаць усе каментары/ 7 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру