12.11.2019 / 11:11

Выходзіць новая версія бестселера сярод беларускіх настолак — «Паўстанцы». Гутарка са стваральнікамі замоўце і атрымайце падарунак 9

Калі вы яшчэ ніводнага вечара не правялі за першай беларускамоўнай настолкай «Паўстанцы», то зараз мы раскажам, што вы губляеце. Рыхтуйцеся: каб перамагчы супернікаў, давядзецца маніць, блытаць і прыдумляць уласную стратэгію.

Гульні Антона і Насты Янкоўскіх ужо 7 гадоў — самы час абнавіць і перавыдаць настолку, якая ў пэўнай ступені стала ўжо легендарнай. Чым стваральнікі і заняліся.

«Паўстанцы» пагружаюць у атмасферу 1863 года. У гульні можна заняць месца любой знакамітай гістарычнай асобы, што абраслі легендамі: Каліноўскага, Урублеўскага ці нават Мураўёва. А можна ў ролі звычайнага беларуса паўплываць на вынік паўстання.

«Першае выданне «Паўстанцаў» выйшла ў 2013 годзе і мы адчулі, што гульня знайшла сваіх прыхільнікаў. Трэба было рухацца далей. І вось у другой рэдакцыі «Паўстанцы» займелі цалкам новы выгляд, сталі больш дынамічнымі. Пашырылася гістарычнае напаўненне і з’явіліся два цікавыя дадаткі — «Праклён» і «Падзеі», — расказвае аўтар гульні Антон Янкоўскі.

Стваральнікі «Паўстанцаў» Наста і Антон Янкоўскія.

Гульня пабудаваная на механіцы «пошукаў невядомага», і нечым нагадвае знакамітую гульню «Мафія». Але ў той жа час яна мае шмат цікавых адметнасцяў, рэжымаў гульні і дадаткаў, якія робяць яе ўнікальнай. Гэта найперш зносіны паміж людзьмі, абмеркаванне і выказванне пазіцый.

Мы распыталі стваральнікаў пра тое, як гульня заваёўвала прыхільнікаў і якія ўдасканаленні атрымала за час існавання.

«Наша Ніва»: Як узнікла сама ідэя гульні?

Антон: З жарту. Мы размаўлялі пра тое, што беларускіх настолак няма, на той момант не было, і што, да прыкладу, беларускай тэмай маглі б стаць паўстанцы. Пачалі развіваць гэтую думку, прадумваць механіку і цікавыя фішкі. І гэтая ідэя так нам спадабалася, што мы вырашылі абавязкова яе ажыццявіць.

Наста: Я ніколі не думала, што буду гуляць у настольныя гульні і тым больш іх маляваць. Напачатку ідэя выдання гульні падалася мне вельмі авантурнай. Праект атрымаўся цікавы, але цяжка было спрагназаваць яго папулярнасць.

НН: Калі прыйшло разуменне, што праект атрымаўся?

Антон: На той момант мы няшмат ведалі пра настолкі і зусім нічога пра іх продаж. Тады мы з Настай сустракаліся і ўжо планавалі вяселле. Я пераканаў яе амаль усе грошы, што мы ўжо сабралі на вяселле, укласці ў выданне гульні. Тры дні ўгаворваў. А ў выніку ў гульні быў такі поспех, што мы нават падзарабілі сабе на вяселле.

Наста: У нас было запланавана некалькі прэзентацый і мы вельмі хваляваліся, што ніхто да нас не прыйдзе. А ў выніку ў Гародні і ў Менску было столькі народу, што нават на вуліцы стаялі. Кожны дзень да нас звярталіся з розных СМІ па інтэрв’ю, для нас гэты поспех быў нечаканым і вельмі прыемным.

Антон: Тады мы не ставілі сабе за мэту зрабіць «Паўстанцаў» камерцыйным праектам, можа менавіта таму гульня і мела такі поспех. І ў выніку натхніла нас на адкрыццё ўласнай крамы настолак і выпуску новых настольных гульняў свайго аўтарства. Гульня вызначыла накірунак нашага жыцця на далейшыя сем год. Ніколі не думалі, што прысвецім сваё жыццё настолкам. А цяпер ужо і спыніцца не можам.

НН: Чаму вырашылі праз 7 год вярнуцца да «паўстанцаў»?

Антон: Цягам некалькіх год першы наклад гульні скончыўся, але попыт не знік — у нас працягвалі запытвацца, як набыць «Паўстанцаў». Было зразумела, што перавыданне варта рабіць. Але за гэты час мы моцна паглыбіліся ў свет настолак: адкрылі сваю краму, выпусцілі шэраг уласных праектаў і згулялі ў безліч разнастайных гульняў. Да таго ж, мы правялі шмат гульнятэк па «Паўстанцам» і мелі багата каментароў і пажаданняў ад гульцоў. Пасля гэтага перавыдаваць гульню ў такім самым выглядзе ўжо не хацелася: за гэты час мы дапрацавалі гульню, пераглядзелі яе канцэпцыю.

НН: Што зменіцца ў новай версіі?

Наста: Па-першае, цалкам зменіцца знешні выгляд гульні. Паколькі першы наклад рабілі хутка і было зусім не зразумела, што з гэтага атрымаецца, то дызайн быў вельмі просты, пабудаваны на фотаздымках і гатовых выявах. Гэтым разам мы вырашылі ўсё зрабіць інакш: усе ілюстрацыі ў новай рэдакцыі ўжо цалкам намаляваныя з дапамогай графічнага планшэту. Трэба было распрацаваць агульную стылістыку гульні, абраць каляровую гаму, прыдумаць усе элементы аздаблення: вянкі, картушы, стужкі. Самым складаным, вядома, было намаляваць партрэты і зрабіць шрыфтавую кампазіцыю з назвай гульні. Каб адзенне, зброя і розныя дэкаратыўныя элементы аздаблення адпавядалі часам паўстання, трэба было знайсці і пераглядзець шмат выяў і здымкаў тых часоў.

Антон: З гістарычным напаўненнем нам дапамог гарадзенскі гісторык Аляксей Кайрыс. Ён актыўна нас кансультаваў і падбіраў для гульні матэрыял.

НН: Якія гістарычныя адсылкі будуць у новых «Паўстанцах»?

Антон: Па-першае, усе персанажы — гэта рэальныя гістарычныя дзеячы. Нават беларусы займелі біяграфіі. Мы знайшлі шмат цікавых гістарычных выпадкаў, лёсаў — і найбольш цікавыя паклалі ў аснову біяграфій беларусаў. У паўстанцаў і царскіх службоўцаў з’явіліся лозунгі, якія былі папулярныя ў часы паўстання. З’явілася калода «Падзей», у якой узгадваюцца 12 значных для паўстання дат. Цытаты з «Мужыцкай праўды» будуць змешчаны ў літаратурнай частцы карт «Праклёну», а карты «Лёсу» мадэлююць лёсы ўдзельнікаў паўстання: нехта быў павешаны на шыбеніцы, а нехта збег у пушчу.

НН: Якой кампаніяй лепш гуляць у «Паўстанцаў»?

Антон: Для гульні лепш сабрацца вялікай кампаніяй. Але гэта і добра, бо стварае нагоду для сустрэчы са старымі сябрамі. Альбо, напрыклад, праз гульню можна спрабаваць наладзіць нефармальныя зносіны ў новай кампаніі.

НН: «Вядома, што на перавыданне «Паўстанцаў» вы ладзіце краўндфандынгавую кампанію. Што прапануеце тым, хто да яе далучыцца?»

Антон: Акрамя магчымасці замовіць саму гульню у ліку першых і па ніжэйшым кошце, мы прапануем некалькі адмысловых лотаў: стыкеры з Каліноўскім і лозунгамі паўстання, стылёвы ільняны чахол, значак, падобны да тых, якія насілі ў час паўстання ў знак салідарнасці («чорная біжутэрыя»), і персанальныя карты.

Наста: Але кожны асобнік гульні можа стацца ўнікальным. Падчас кампаніі мы прапануем распрацаваць для кожнага набору ўнікальную карту, якая будзе зроблена ў стылістыцы гульні. Можна замовіць сябе, свайго сябра ці нават свайго продка, які жыў у тыя часы. Кожны можа абраць, кім быць: паўстанцам, беларусам ці нават царскім службоўцам. Гэтую карту можна будзе выкарыстоўваць падчас гульні.

НН: Ці выпадковасць гэта, што перавыданне гульні супала з перапахаваннем Каліноўскага?

Антон: У 2012 годзе мы прыдумалі гульню, і калі зразумелі, што ў 2013 годзе адбудзецца 150-я гадавіна паўстання, то стала відавочна: мы абавязкова павінны выдаць гульню.

Наста: Перавыданнем мы заняліся амаль два гады таму, але працавалі над гульнёй павольна: шукалі дызайнерскае рашэнне, дапрацоўвалі дадаткі. І калі новая версія гульні была амаль гатовая, з’явілася навіна пра перапахаванне. Нам вельмі спадабалася гэтае супадзенне. Прыемна, што гульня жыве сугучна з часам. 

НН: Калі чакаць новых «Паўстанцаў» на паліцах крамаў?

Антон: Мы плануем, што ў продажы гульня з’явіцца ў першай палове снежня. Ужо на гэтым тыдні мы аддаём гульню ў друк. Таму і заахвочваем усіх падтрымаць выданне зараз і атрымаць цікавосткі да свайго асобніка.

НН: Акрамя «Паўстанцаў», што яшчэ карыстаецца асаблівым попытам?

Наста: Мы ганарымся нашымі серыямі гульняў «Мова» і «Беларускія ігральныя Карты Лапіных». А яшчэ набываюць папулярнасць нашы праекты «Гаспадар цмокаў» і «Дойліды».

Антон: Апошнія гады мы таксама робім гульні па карпаратыўнай замове, ездзім на фестывалі настольных гульняў, прадстаўляем свае напрацоўкі. У хуткім часе тры гульні нашага аўтарства выйдуць у буйных расійскіх выдавецтвах. З беларускамоўных — мы зараз працуем над гульнёй пад назвай «Першадрукар». Уявіце: 15 стагоддзе, ідзе змаганне паміж друкарнямі за званне самай папулярнай. У гульні сустрэнеце Скарыну, Сапегу і нават надрукуеце статут ВКЛ. Спадзяёмся, у наступным годзе гульня ўжо пабачыць свет.

Наталля Тур, фота Наталлі Салама

9
Bac'ka Ihara / Адказаць
12.11.2019 / 14:02
Бестселера???
29
Черная Русь / Адказаць
12.11.2019 / 18:39
ред. не прячьте правду.. У вас же демократия и свобода слова в НН, "Нетрудно понять очевидное: польский деятель, организатор террора против крестьян-белорусов в 1863 г., не может стать героем Беларуси. Это подтверждает и неудачная история с «Орденом Кастуся Калиновского», учреждённого в 1996 году, затем упразднённого в 2004 г.Калиновский был приговорён к смертной казни не только за призывы к мятежу в листовке «Мужицкая правда», но и за организацию преступных деяний. Его преступления перечислены в Заключении судебной инстанции (Полевого Аудиториата), выносившей приговор 4 марта 1864 г.
«Он исполнял сперва поручения называвшегося комиссаром Литвы Дюлорана, при котором впоследствии был секретарем, а по отъезде Дюлорана и за отсутствием других членов организации, принял на себя обязанность Главного распорядителя по восстанию в крае и, стремясь поддержать восстание, издавал от имени революционного правления разные распоряжения и воззвания, рассылал деньги в мятежнические шайки, выдавал номинации на революционные должности и звания, сносился и получал донесения от подведомственных революционных управлений в воеводствах […] Посему Временный Полевой Аудиториат […] полагает подсудимого дворянина Викентия-Константина Калиновского, 26 лет, за преступления его, составляющие высшую степень участия в мятеже против правительства с возбуждением к тому других и деятельным распространением и поддержанием восстания […] казнить смертью повешением».
Однако в Заключении судебной инстанции сказано не всё. Калиновский деятельно участвовал в подготовке вооружённого выступления до весны 1863 г. и некоторое время даже возглавлял Литовский провинциальный комитет. В самый активный период восстания в белорусско-литовских губерниях, с марта по июль 1863 г., он был комиссаром в Гродненской губернии, а к провинциальному руководству приступил лишь на заключительном этапе, когда другие лидеры (Дюлеран, Малаховский) разбежались и восстание пошло на спад. Одно это делает грубой ошибкой название мятежа в Белоруссии и Литве «восстанием Калиновского». Гораздо более точно именовать его «польским восстанием», что подтверждается всеми распоряжениями революционного провинциального комитета Литвы.Сам Калиновский, который ни в одном из своих воззваний, считая и «Мужицкую правду», никогда не упоминал ни Белоруссии, ни белорусов, действовал от лица польского революционного правительства.Приведём примеры.В «Приказе мужикам» от 11 июня 1863 г., заверенном печатью литовского комитета, рисовалась такая картина народного счастья: «Польское правительство отдает вам без всякого выкупа и оброков ту землю, на которой сидели ваши отцы и деды. Это правительство дает вам настоящую вольность […]. Теперь настало время, что каждому будет отмерено земли так, сколько он сам намеряет. Пан будет злым – пана повесим как собаку! Мужик будет плохим – так и мужика повесим, а дворы их и села пойдут с дымом, будет справедливая вольность […] мы люди вольные, а кто хочет неволи, тому дадим виселицу […]. А кто этому приказу противен будет, будь он или поп, или ксендз, мужик или пан, обо всяком доносить польскому правительству […] или, собравши сход, сделав справедливый суд, без оговорок вести на виселицу!»Это  – настоящее лицо Калиновского."
7
Алёна К. / Адказаць
12.11.2019 / 18:57
Добрая справа, посьпехаў аўтарам!
Паказаць усе каментары/ 9 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру