Абноўлены Кодэкс аб адміністрацыйных правапарушэннях, які сярод іншага ўтрымлівае новаўвядзенні і для кіроўцаў, апублікаваны на Нацыянальным прававым партале. Дакумент уступае ў сілу з 1 сакавіка. Як звяртае ўвагу TUT.BY, ёсць выпадкі, калі адказнасць стала больш жорсткай, але ёсць і пункты, па якіх пакаранне стала больш ліберальным. Напрыклад, у некаторых выпадках кіроўцы змогуць не плаціць штраф, а абысціся папярэджаннем.

Як гэта будзе працаваць?

За што кіроўцаў «на першы раз» проста папярэдзяць…

У новым КаАП ёсць такі пункт, як вызваленне ад адміністрацыйнай адказнасці з дапамогай папярэджання (артыкул 8.3). Гаворка ідзе аб адміністрацыйных правінах, то-бок аб нязначных парушэннях. Закране новаўвядзенне і кіроўцаў.

Праўда, для таго каб не плаціць штраф, трэба выканаць дзве ўмовы: кіроўца павінен быць згодны з правапарушэннем і да гэтага на працягу года такога ж правапарушэння ён не здзяйсняў.

Вось спіс парушэнняў, за якія ў першы раз не будзе штрафу:

  • выкіданне смецця з транспартнага сродку;
  • адкрыццё дзвярэй падчас руху;
  • няпройдзены тэхагляд;
  • непрышпілены рэмень бяспекі або язда на матацыкле, мапедзе без моташлема (як для кіроўцы, так і для пасажыра);
  • размова па мабільным за рулём;
  • парушэнне правілаў размяшчэння аўто на праезнай частцы (напрыклад, выезду за стоп-лінію);
  • непрадастаўленне перавагі іншым удзельнікам дарожнага руху (напрыклад, няпропуск пешахода);
  • парушэнне правілаў прыпынку і стаянкі;
  • не аформленая абавязковая страхоўка;
  • парушэнне ПДР пешаходам, веласіпедыстам, кіроўцам электрасамаката;
  • падача гукавога сігнала.

А за што ў любым разе аштрафуюць?

Зразумела, не можа ісці гаворкі аб папярэджанні пры такіх сур'ёзных парушэннях, як язда без правоў, кіраванне транспартным сродкам у стане алкагольнага ап'янення, пакіданне месца ДТЗ і гэтак далей.

Акрамя гэтага, у КаАП прапісалі і іншыя парушэнні, на якія не будзе распаўсюджвацца правіла «на першы раз — папярэджанне». Вось іх пералік:

  • парушэнне правілаў праезду чыгуначнага пераезда;
  • кіраванне ТС, якія маюць няспраўнасці тармазной сістэмы, рулявога кіравання, шклоачышчальнікаў (падчас выпадзення ападкаў), з незапаленымі фарамі і (або) заднімі габарытнымі агнямі (у цёмны час сутак і (або) ва ўмовах недастатковай бачнасці);
  • рух са схаваным нумарам;
  • парушэнне хуткаснага рэжыму;
  • парушэнне патрабаванняў сігналаў святлафора (рэгуліроўшчыка);
  • парушэнне правілаў руху ў жылых зонах;
  • невыкананне патрабаванняў дарожных знакаў або разметкі, парушэнне правілаў манеўравання альбо праезду скрыжаванняў;
  • невыкананне патрабавання супрацоўніка органаў унутраных спраў аб спыненні;
  • парушэнне правілаў прыпынку і стаянкі грузавога аўтамабіля, аўтобуса, трактара, самаходнай машыны, прычэпа;
  • не аформленая абавязковая страхоўка (АСАГА) у выпадку ДТЗ;
  • парушэнне ПДР пешаходам, веласіпедыстам, асобай, якая кіруе грузавым транспартам, або асобай, якая ўдзельнічае ў дарожным руху і не кіруе ТС, што пацягнула стварэнне аварыйнай абстаноўкі.

Папярэджанне або штраф: як гэта будзе працаваць на практыцы?

Разбяром навіну на канкрэтным прыкладзе. Дапусцім, 2 сакавіка 2021 года кіроўцу спыніць супрацоўнік ДАІ за тое, што ён не прапусціў пешахода. Адзначым, аварыйнай абстаноўкі пры гэтым створана не было. Цяпер за гэта пагражае папярэджанне або штраф ад 1 да 5 базавых велічынь. Што з гэтага выбраць, вырашае канкрэтны супрацоўнік ДАІ і нярэдка выбірае менавіта штраф, хай і ў мінімальным памеры.

Але з сакавіка ён павінен будзе спачатку праверыць па базе, ці ёсць за кіроўцам падобнае парушэнне на працягу апошняга года (гэта значыць, з сакавіка 2020 года). Калі такіх фактаў не зафіксавана, то кіроўцу штрафаваць не будуць, а абмяжуюцца папярэджаннем.

Але калі гэты ж кіроўца зноў не прапусціць пешахода, да прыкладу, 2 траўня, то яму ўжо давядзецца выплаціць штраф. Калі ж кіроўца па гэтым артыкуле больш прыцягвацца на працягу года не будзе, то звесткі «абнуляцца» і пры няпропуску пешахода ўмоўна 3 сакавіка 2022 года яго зноў проста папярэдзяць.

А як быць са штрафамі «па лістах шчасця»?

Новае правіла распаўсюджваецца і на парушэнні, якія былі зафіксаваныя сродкамі аўтаматычнай фіксацыі. Калі за нейкае парушэнне ў першы раз прадугледжана вынясенне папярэджання, то такі ж прынцып будзе працаваць і з камерамі. Адзінае адрозненне: тут не будзе патрэбная згода з парушэннем ад кіроўцы, а сістэма сама праверыць, ці прыцягваўся ён за гэта парушэнне на працягу апошняга года. У «лісце шчасця» ў гэтым выпадку дашлюць пастанову з папярэджаннем.

Напрыклад, за парушэнне правілаў паркоўкі, якое будзе зафіксавана камерай, у першы раз таксама не будуць штрафаваць, а абмяжуюцца папярэджаннем. А вось за перавышэнне хуткасці штраф будзе ў любым выпадку.

Дарэчы, цяпер пасля змяненняў у заканадаўстве фіксаваць на камеры змогуць не толькі перавышэнне хуткасці і паркоўку пад знакам, але і іншыя парушэнні ПДР: праезд на чырвонае святло, выезд на сустрэчную паласу або паласу для руху грамадскага транспарту і гэтак далей. Тэхнічна такія магчымасці былі і раней, але цяпер гэта прапісалі на заканадаўчым узроўні.

Калі сёння здзейсніў адно парушэнне, а заўтра — іншае?

Па новым КаАП выходзіць так, што ў выпадку некалькіх дробных правапарушэнняў за кожнае з іх у першы раз усё роўна будуць даваць папярэджанне.

Напрыклад, кіроўца 2 сакавіка не прапусціў пешахода, 5 сакавіка размаўляў за рулём па мабільным, а 10 сакавіка пакінуў машыну ў неналежным месцы. Калі супрацоўнік ДАІ будзе вырашаць, як пакараць такога кіроўцу за размову па мабільніку, ён будзе глядзець, ці было менавіта такое парушэнне на працягу года. Тое, што некалькі дзён таму кіроўцу ўжо папярэджвалі за іншае парушэнне ПДР, на гэтую сітуацыю не паўплывае.

Тое ж самае і ў выпадку, калі кіроўцу, напрыклад, спынілі за няпропуск пешахода і тут жа выявілі, што ў яго няма ТА і страхоўкі. Калі на працягу года гэтых парушэнняў за ім не лічыцца, то за кожнае з іх у першы раз ён атрымае папярэджанне.

Ці дадуць папярэджанне, калі дробнае парушэнне здзейсніў п'яны кіроўца?

У выпадку, калі кіроўцы спыняць за «п'яную» язду, а пры гэтым, напрыклад, высветліцца, што ў яго не аформлена страхоўка, то за кіраванне ў нецвярозым стане яго пакараюць у залежнасці ад ступені ап'янення. Нагадаем, новым КаАП прадугледжана градацыя ў выглядзе дзвюх ступеняў: 0,3—0,8 праміле (100 базавых і пазбаўленне правоў на 3 гады) і ўсё, што больш за 0,8 праміле (200 базавых і пазбаўленне правоў на 5 гадоў).

Што тычыцца адсутнасці абавязковай страхоўкі, то, калі раней кіроўцу за гэта не каралі, ён атрымае толькі папярэджанне. «П'яная» язда не будзе нейкай абцяжваючай акалічнасцю ў дадзеным выпадку.

Як быць, калі замест папярэджання ДАІ выпісала штраф?

У выпадку, калі па нейкіх прычынах (напрыклад, не было доступу да базы) супрацоўнік ДАІ выпісаў штраф замест папярэджання, то гэта рашэнне, таксама як і любое незаконнае рашэнне, можна будзе абскардзіць. Акрамя таго, база даных, калі ў яе будуць уносіць пастанову або пратакол аб парушэнні, павінна будзе «ўбачыць» гэтую памылку.

Хочаш падзяліцца важнай інфармацыяй ананімна і канфідэнцыйна?