26.07.2011 / 00:29

Пазняк пра Свёнтака 26

Ксёндз ганяў на двухцыліндровым матацыкле, здымаў на кінакамэру аматарскія фільмы, фільмаваў туманы і золак над Пінаю.

Памёр кардынал Казімір Сьвёнтак.
У беларускім духоўным жыцьці гэта была асоба станоўчая. Станоўчасьць яго выяўлялася, найперш, у лаяльнасьці да беларускага Адраджэньня і беларускай мовы ў касьцёле. Кардынал-паляк нідзе, праўда, голасна не выяўляў сваёй падтрымкі беларушчыне, але ён нідзе і не перашкаджаў, не выступаў з філіпікамі, ня ганіў, не казаў няпраўду.
Ён быў асьцярожным дыпляматам, які не пярэчыў прыродзе рэчаў.
І ўжо за гэта яму вялікі дзякуй.

На пераломе 60-70-х гадоў я быў у складзе творчай групы (Валянцін Ждановіч, Уладзімер Караткевіч і я), якая здымала і пісала пра касьцёл Францысканцаў у Пінску. Там мы пазнаёміліся зь негаваркім, заклапочаным ксяндзом Сьвёнткам і два дні працавалі ў касьцёле Францысканцаў. Ксёндз паказваў усё, што мы прасілі, а ў канцы запрасіў нас да сябе ў госьці на абед.

Пабываўшы ў ягонай хаце, мы зразумелі, што ксёндз – асоба ня простай біяграфіі і суровага лёсу. Сьвёнтак сказаў нам тады, дзе ён быў у 40-х і як вярнуўся з ГУЛАГу жывым. Памятаю таксама, што я зьвярнуў увагу на яго заняткі і пабочныя інтарэсы.

Ксёндз ганяў на двухцыліндровым матацыкле, аж пыл курэў, фатаграфаваў ваколіцы, здымаў на кінакамэру аматарскія фільмы, фільмаваў туманы і золак над Пінаю.

Гаварыў ён ня шмат і нічаму не даваў сваіх ацэнак. Але ў міжчасьсі адчыніў, відаць, адмыслова падрыхтаваную да нашага прыходу, тэчку з паперамі і паклаў перад намі нейкі касьцельны дакумант ці ні з ХVI-га стагоддзя, напісаны па старабеларуску на пажоўклай порыстай паперы. Сэрцы нашыя затрымцелі. Сьвёнтак маўчаў.

Дыпляматычныя якасьці і вопыт перажытага дарэчна спатрэбіліся яму пазьней. Але што я заўважыў яшчэ ў ім тады, — гэта адсутнасьць фанатызму і пакліканьне веры (рысы ўзаемазьвязаныя). Відаць, яны найбольш і паспрыялі той характэрнай станоўчай ягонай ролі ў адраджэньні і разьвіцьці каталіцкага касьцёла ў Беларусі.

Вечны супачынак дай яму, Божа. Ён застанецца ў памяці беларусаў з павагай, пашанай і добрымі ўспамінамі.

0
БелаЭмігрант / Адказаць
26.07.2011 / 07:32
А мой бацька разам з ксяндзом чакалі растрэлу ў Брэсцкай турме і "асвабадзіліся" ад гэтай прыемнасьці, як толькі чырвоныя папярлі да Масквы і Волгі ад немцаў. Частка зэкаў тады павыбівала сталамі дзьверы камэр і пад нямецкім абстрэлам таксама драпанулі, толькі па хатам, а іншыя дачакаліся ў камэрах вызваліцеляў. Усім зэкам моцна пашыхавала, што чэкісты ад страху нават не растралялі іх у камэрах і гераічна зьбеглі да Масквы. Цяпер спадкаберцы сталінскі герояў- чэкістаў лгуць, што ўсіх зэкаў вызвалілі немцы, ад гэтага ім лягчэй было пасьля вайны новыя вырокі кляпаці, Дзіўна, што ксяндзу і бацьку выпісалі адзінакавыя тэрміны зняволяньня пасьля вайны на катарзе будаваці камунізм для гультаёў. Пасьля поўнай рэгабілітацыі бацькі, брэсцкі маёр чэкіст у 1989 г.з пенаю ў роце і вялікім жалем мне даказваў , што бацьку вызвалілі немцы і яго трэба было судзіці і растраляці яшчэ і за гэта... Вечна пакой душы кардынала.
0
123 / Адказаць
26.07.2011 / 08:48
Пазьняк, як заўжды, піша так, што аж сэрца шчыміць. Спадзяюся ў будучыні напіша кнігу ўспамінаў пра сваё жыццё, было б вельмі цікава і карысна пачытаць.
0
Літвін-БЕЛАРУС / Адказаць
26.07.2011 / 09:27
Вечная памяць Свёнтаку. Прымі яго,Божа,у Царстве Нябесным . Усім хрысціянам трэба аб'ядноўвацца і маліцца Хрысту,каб пазбавіў нашую Краіну ад нячысціўца- лукавага.
Паказаць усе каментары/ 26 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру