Фота Андрэя Лянкевіча

Гэта чарговы лагічны крок пасля таго, як прадмет пачалі выкладаць па‑расейску.

Курс «Гісторыі Беларусі» ў нашых школах выкладацца больш ня будзе. У праекце вучэбнага плана на наступны год напісана проста — «гісторыя». Для новага прадмета рыхтуецца і адмысловы падручнік.

Такую інфармацыю пацвердзіла намесніца начальніка упраўлення агульнай сярэдняй адукацыі Мінадукацыі Валянціна Маеўская. Па словах чыноўніцы, цяпер працуе міжведамасная камісія, якая абмяркоўвае пытанне пра аб’яднанне двух прадметаў з новага навучальнага года:

«Адно з пытанняў — гэта зацвярджэнне вучэбнага плана, у якім гэты прадмет будзе называцца «Гісторыя». Ну, ён будзе складацца з двух частак. І выдзяляецца дзве гадзіны. Адна гадзіна на гісторыю Беларусі, другая — на сусветную гісторыю. І так, як было, так і застаецца. Проста ў вучэбным плане ён будзе называцца «Гісторыя».

Новы вучэбны план стане дадаткам да дэкрэту аб пераходзе на 11‑гадовы тэрмін навучання ў школах. Пра гэта расказаў старшыня камісіі па адукацыі, культуры, навуцы і навукова‑тэхнічным прагрэсе Палаты прадстаўнікоў Уладзімір Здановіч. План «задавальняе усіх». А колькі дакладна гадзінаў будзе адведзена на гісторыю Беларусі ў агульным курсе гісторыі, Здановіч не ведае:

«Я не ведаю, тут проста напісана «гісторыя», таму тут я не магу растлумачыць ці то будзе гісторыя сярэдніх вякоў… і колькі гадзінаў на гісторыю Беларусі. Проста напісана слова «гісторыя». У прынцыпе, калі мы ўчора абмяркоўвалі план, то ён задаволіў усіх».

Закрануць змены нават старэйшыя класы, якія ў сувязі з пераходам на 11‑годку, школу будуць заканчваць у «экстрэмальных умовах»

Здановіч: «Нават у пераходным тыповым вучэбным плане для тых 9‑10 класаў, якія знаходзяцца цяпер у школе, і якія будуць у такім экстрэмальным рэжыме заканчваць школу, нават у іх напісана гісторыя 2 гадзіны».

Настаўніца гісторыі мінскай Гімназіі №12 Вольга Шаўцова пра надыходзячыя змены ведае. Кажа, што нібыта нават існуе адмысловы падручнік для новага прадмета. Праўда рыхтаваўся ён пад 12‑годку:

«Я пра гэта чула, я ведаю, што ёсць падручнікі, іх ужо падрыхтавалі. І там гісторыя ідзе як інтэграцыйны курс. Гэта значыць, што ў адным падручніку паслядоўна будзе выкладацца гісторыя сусветная…. ну і гісторыя Беларусі, калі гэтыя працэсы ахопліваюць нашу тэрыторыю. Падручнік будзе адзін, але ён быў падрыхтаваны для 12‑гадовай школы. Што будзе цяпер з пачатку верасня, я не ведаю».

Вольга Шаўцова расказвае, што з настаўнікамі гісторыі наконт аб’яднання двух прадметаў ніхто не раіўся. Але, магчыма, гэта і добрая ідэя, калі б толькі рабілася трошкі па‑іншаму — настаўнікі былі супраць выкладання гісторыі роднай краіны па‑руску:

«У нас не пыталіся пра тое, ці трэба аб’ядноўваць гэтыя курсы. Тым не менш многія былі згодныя, але не ў такім ракурсе. Мы, напрыклад, былі супраць таго, каб гісторыя Беларусі выкладалася на рускай мове. Настаўнікі гісторыі ўсё ж такі выступаюць за тое, каб гісторыя Беларусі выкладалася на роднай мове».

Не зразумела, чаму і каму ўсё ж такі спатрэбілася аб’яднаць «Сусветную гісторыю» з «Гісторыяй Беларусі». Настаўнікі і надалей маглі выкладаць гісторыю нашай краіны «комплексна». Як тое рабіла Вольга Шаўцова. Без агульнага падручніка:

«Наогул гэта такі культурна‑цывілізацыйны падыход. З гэтага пункту гледжання, гэта абсалютна правільна. Я, напрыклад, у любым выпадку працую сінхронна, хоць і не па інтэграцыйным падручніку. Я даю курс «сусветкі» і пасля разглядаю, якія працэсы адбываліся ў Беларусі, і як гісторыя сусветная паўплывала на гэтыя працэсы ў нашай краіне».

Вядомы пісьменнік і гісторык Уладзімір Арлоў называе такі крок спробай ператварыць нашу гісторыю з тысячагадовай у вельмі кароткую. Не выключае ён і таго, што чыноўнікі пойдуць на скарачэнне гадзінаў, адведзеных на гісторыю Беларусі:

«Гістарычная памяць — гэта вялікая стваральная сіла, і гэта выдатна разумее любая ўлада. Ну, а наша ўлада гэтай сілы папросту баіцца. Мы ўжо не першы год назіраем спробы ператварыць нашу гісторыю з тысячагадовай ў гісторыю вельмі кароткую, якая пачынаецца можа толькі ў 20‑м стагоддзі. Гэта чарговы крок. Мы з’яўляемся сведкамі рэдагавання гісторыі, якую падпарадкоўваюць ідэалагічным нормам. Не выключана, што будуць скарачаць гадзіны…»

Адзначу, што аб’яднанне гісторыі Беларусі з сусветнай гісторыяй — з’ява не новая. Гэты крок вяртае нас у савецкія часы. Калі існаваў толькі адзін прадмет «Гісторыя», і выкладаўся па‑руску.

Наста Ігнатовіч, Эўрарадыё