22.02.2012 / 16:20

Бацька беларускага пейзажа 6

150 гадоў таму памёр мастак Вінцэнт Дмахоўскі.

22 лютага 1862 года не стала Вінцэнта Дмахоўскага, якога называюць «бацькам беларускага пейзажа». Па значнасці для беларускай культуры ён не саступае Марку Шагалу.

Руіны замка на возеры Троцкім.

Руіны замка ў Гальшанах.

Вінцэнт Дмахоўскі.

Лясны пажар.

У свой час Дмахоўскі меў каласальную славу. Яго параўноваўлі з французскім пачынальнікам новай пейзажнай школы Клодам Ларэнам. Дмахоўскі нарадзіўся ў 1807 годзе на Ашмяншчыне, вучыўся ў Віленскім універсітэце ў Яна Рустэма.

Да Дмахоўскага пейзаж выконваў функцыю афармлення, найчасцей проста як заднік карціны. А Дмахоўскі зрабіў пейзаж асобным жанрам
і, што важна, гэта былі нашыя пейзажы — ваколіцы Вільні, Нясвіж… Бывалі і нечаканыя карціны — лясныя пажары, напрыклад.
Тады модна было маляваць краявіды Італіі, а Дмахоўскі маляваў родныя мясціны, што дало развіццё патрыятычнай жывапіснай плыні.

На жаль,

у Беларусі няма ніводнай карціны Дмахоўскага,
некалькі з ягоных пейзажаў захаваліся ў Вільні. Многія карціны былі проста страчаныя — лёс Дмахоўскага быў няпросты. Падчас навучання Дмахоўскі быў сябрам таемных студэнцкіх таварыстваў, праз што трапіў у расійскае войска. Яму было 24 гады, калі адбылося паўстанне 1831 года. Ён тады быў паручнікам у войску, але ўзяў найактыўнейшы ўдзел у паўстанні.

Зразумела, пасля яму давялося з’ехаць у Парыж, пасля ў Італію. Вярнуўся Дмахоўскі дахаты толькі пасля амністыі 1837-га для ўдзельнікаў паўстання, і працаваў на Радзіме ў сваім маёнтку. Частка ягоных карцін пагарэла падчас пажараў у маёнтках, частка вывезеная. Памёр Дмахоўскі ў 1862 годзе ва ўзросце 55 гадоў. Вельмі шкада, што цяпер выбітны мастак-рамантык, бацька беларускага пейзажа, амаль забыты.

Сяргей Харэўскі, ЮУ

0
Лявон / Адказаць
22.02.2012 / 17:50
Дмахоўскі нарадзіўся ў 1807 годзе на Ашмяншчыне .................................................................................. Але ж нешта не прыгадаю, каб на Беларусі адзначалі 200-годдзе мастака так, як, скажам, Напалеона Орды (у тым жа 2007 годзе).
0
Маша / Адказаць
22.02.2012 / 20:12
Надо больше писать и показывать про таких выдающихся людей. Спасибо за статью. Интересно, в недавно вышедшей книге Хоревского есть этот мастер?
0
Малая аколичность / Адказаць
22.02.2012 / 23:31
і працаваў на Радзіме ў сваім маёнтку. ============================= Этот пан - крепостник, владел белорусами как рабами и, по-польски, гонял на панщину?
Паказаць усе каментары/ 6 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру